داوطلبان سلامت ( رابطان بهداشت ) در ايران
در سال 1369 وزارت بهداشت با انگيزه حل مشكلات بهداشتي حاشيه نشينان شهري وروستايي ، اقدام به طراحي و اجراي برنامه داوطلبان سلامت تحت عنوان «رابطان بهداشت » درجنوب تهران و حاشيه شهرهاي بزرگ كشور ( تبريز ، شيراز واصفهان ) نمود .
درواقع اين برنامه درمناطقي شكل گرفت كه شبكه بهداشت و درمان به دليل گسترش بي رويه جمعيت شهري كمترين پوشش مراقبتهاي بهداشتي را براي گروههاي آسيب پذير جامعه شهري داشت و اين برنامه با توجه به موفقيت چشمگيري كه به همراه داشت از سال 1372 درتمام نقاط شهري كشور به اجرا درآمد و درحال حاضر بيش از 100000 رابط بهداشت در شهر و روستاهاي سراسر كشور با نظام سلامت همكاري مي كنند . ‘
مهمتریت چالش این طرح : تکمیل نبودن تعداد داوطلبان به نسبت جمعیت – رابطان بهداشتی مصداق مشارکت مرتبه و پل اول است و امید می رود این برنامه مراتب دوم و سوم مشارکت را نبز مد نظر داشته باشند .
مرتبه و پله اول : اطلاع رسانی و دریافت اطلاعات - ارتباط یک طرفه است یا آموزش می گیرند و اطلاع رسانی می شود و یا از آنها اطلاعات گرفته می شود .
مرتبه و پله دوم : مشاوره و همکاری - مردم مشاوره می دهند ، با مشارکت دهندگان برنامه میریزند و همکاری می کنند ، بحث و مذاکره می کنند تا به راه حل برسند و تا حدی در تصمیم گیری ها دخیلند ولی در سود و زیان نه !
مرتبه و پله سوم : شراکت و نظارت