نانو

 

قرن بیست ویکم، قرن فناوری نانو مهمترین دوران صنعت به شمار می رود. قرن نانو، قرن سلامتی، صرفه جویی و آرامش نامیده می شود. نانو نه یک ماده است نه یک جسم، فقط یک مقیاس است، کوچک شدن یک مقیاس، نانو یک میلیاردم متر است به اندازه ای کوچک که دیده نمی شود اما باتاثیری بسیار بزرگ در زندگی انسان. در مقیاس نانو خواص فیزیکی، شیمیایی وبیولوژیکی تک تک اتم ها، ملکول ها باخواص توده ماده متفاوت است، نانوذرات درچنین مقیاس و مشخصه های منحصر به فردی موجب پیدایش دستاوردهای نوینی درعلوم پزشکی و مهندسی می شوند. به طورخلاصه نانو تکنولوژی به معنی انجام مهندسی مواد در ابعاد اتمی – ملکولی و ساخت موادی با خواص کاملا" متفاوت درابعاد نانو است. تعریف دیگر نانوتکنولوژی "با آرایش دادن ودستکاری اتم ها ساخت مواد مورد نظراست". نانومتر، (یک میلیاردم متر) به اندازه چیدن 5الی10 اتم درکنار یگدیگر است، مکعبی باابعاد 2.5 نانومتر تقریبا" 1000 اتم راشامل می شود. خواص فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی ماده تبدیل شده به ابعاد نانو نسبت به خواص آن در ابعاد ماکرویی کاملا" متفاوت است. نانو در ملکولهای ماده انرژی بالایی را ایجاد می کند به همین دلیل معجزه آسا نامیده می شود. اصطلاح "نانو" برگرفته از یونان قدیم است وبه معنی" کوتوله" بوده است.

چند معاهده بين‌المللي در ارتباط با آلودگي هوا

 

  

 نام معاهده :  كنوانسيون وين

تاريخ انعقاد : 22 مارس 1985

 تاريخ عضويت ايران : 3 اكتبر 1990

محل انعقاد : وين ـ اتريش

كنوانسيون وين در سال 1985 براي حفاظت از لايه ازن توسط سازمان ملل متحد و ديگر كشورهاي جهان تدوين گرديد. اين كنوانسيون را 28 كشور امضا كردند. اگرچه اين كنوانسيون به طور عمده توسط كشورهاي پيشرفته به امضا رسيد و در برگيرنده هيچ اقدام كنترلي بين‌المللي نبود با اين همه يك نقطه عطف به شمار مي‌رود. در حقيقت اين كنوانسيون نخستين موافقتنامه بين‌المللي براي ايجاد زمينه همكاري‌هاي علمي و فني در جهت حفاظت از لايه ازن مي‌باشد. اين كنوانسيون زمينه تشكيل دومين ساختار حقوقي بين‌المللي براي اقدامات حفاظتي از لايه ازن ( مونترال ) را به وجود آورد.

آهک،هیدروکسید سدیم و ...

 

هیدروکسید سدیم = کوستیک سدیم = NaoH

کربنات سدیم = سودااش = Na₂ Co₃

آهک کشته شده = آهک شکفته= لایم= Slake lime =  Ca(OH)₂

 آهک زنده =  CaO

 

کلرید فریک

 

مواد منعقدکننده معدنی در آب سرد موثر نیستند ولی کلرید فریک موثر است .

کلرید فریک منعقدکننده ی که سریع ته نشین می شود(تولید لخته با دانسیته بالا نسبت به آلوم )

محدوده  pH  وسیع است .

قدر ت انعقاد بیشتر است .

کلرید فریک مشکل خورندگی دارد.

حضرت فاطمه (سلام‌ الله‌ علیها)

 

 

حُبِّبَ إلیَّ مِنْ دُنْیاکُمْ ثَلاثٌ : تلاوَةُ کِتابِ اللهِ وَالنَّظَرُ فی وَجْهِ رَسولِ اللهِ وَالإنْفاقُ فی سَبیلِ اللهِ
از دنیای شما سه چیز را دوست دارم : تلاوت قرآن، نگاه به چهرۀ رسول خدا (ص) و انفاق در راه خدا

Three things of this world fascinate me: reading the Ķurān, looking at the Prophet’s face,

and alms-giving in the way of Allah.

نهج‌الحیاه،‌ ح 164

مخفف آزمون های زبان

 

TOEFL =  Test Of English as a Foreign Language

IELTS =  International English Language Testing System

MCRT =  Ministry of Science, Research and Technology

MHLE =  Ministry of Health Language Exam

 

Ministries- نام وزارتخانه ها به زبان انگلیسی

 

وزارتخانه	معادل انگلیسی
وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی	Ministry of Health, Treatment and Medical Training
وزارت آموزش و پرورش	Ministry of Education
وزارت ارشاد اسلامی	Ministry of Islamic Guidance
وزارت اقتصاد و دارایی	Ministry of Economy and Finance
وزارت اطلاعات	Ministry of Information
وزارت تعاون	Ministry of Cooperation
وزارت دادگستری	Ministry of Justice
وزارت راه و ترابری	Ministry of Roads and Transportation
وزارت کار و امور اجتماعی	Ministry of Labor and Social Affairs
وزارت کشور	Ministry of the Interior
وزارت نفت	Ministry of Oil
وزارت بازرگانی	Ministry of Commerce
وزارت صنایع	Ministry of Industry

شیر تخلیه

 

در انتقال توزیع

                     شیر تخلیه رسوبات = شیر شستشو

خط لوله- شیب هیدرولیکی

 

همیشه خط لوله انتقال آب بایستی پائین تراز خط شیب هیدرولیکی باشد  تا مشکلی برای انتقال آب وجود نداشته باشد .

مقیاس - نقشه

 

 

مقیاس در نقشه عبارت است : نسبت طول اندازه گیری شده روی نقشه به طول افقی روی زمین

 

۱۰۰۰/۱ (یک هزارم ) = یک میلی متر روی نقشه مطابق با یک متر روی زمین است.

۲۵۰۰۰/۱(یک بیست و پنج هزارم ) = یک میلی متر روی نقشه مطابق با ۲۵ متر روی زمین است.

۵۰۰/۱(یک پانصدم)=یک میلی متر روی نقشه مطابق با نیم متر روی زمین است .

PCB

 

مواد زائد خطرناک

poly chloranated biphenyl  = PCB

مواد زائد خطرناک خانگی

 

 

household hazardous waste  - HHW

مديريت پسماندهاي بهداشتي و درماني از ديدگاه سازمان بهداشت جهاني(WHO)

پسماندهاي بهداشتي و درماني در سالهاي اخير بواسطه گسترش و تنوع فناوري و افزايش جمعيت از اهميت خاصي براي محيط زيست و سلامت عمومي تبديل شده است اين موضوع از آن جهت حائز اهميت مي باشد كه بيماريهاي نو پديد  مثل AIDSستون فقرات جوامع را به لرزه در آورده است و دست اندركاران را به چالش كشيده است.در ايران بيش از 750 بيمارستان با حدود 85000 تخت وجود دارد كه بطور متوسط هر تخت بيمارستاني 7/2 كيلوگرم زباله توليد مي كند. كه 5/0 درصد از زباله هاي شهري را تشكيل مي دهد. طبق قانون مديريت پسماند ها پسماندهاي بيمارستاني به «كليه پسماندهاي عفوني و زيان آور ناشي از بيمارستانها، مراكز بهداشتي، درماني، آزمايشگاههاي تشخيص طبي و ساير مراكز مشابه گفته مي شود» كه مديريت اجرايي آن كه شامل شخصيت حقيقي يا حقوقي است كه مسئول برنامه ريزي، ساماندهي، مراقبت و عمليات اجرايي مربوط به توليد، جمع آوري، ذخيره سازي، جدا سازي، حمل و نقل، بازيافت، پردازش و دفع پسماند ها و همچنين آموزش و اطلاع رساني در اين زمينه مي باشد.

 بر طبق ماده هفتم قانون پيشگفت كه بيان مي دارد «مديريت اجرايي پسماندهاي صنعتي و ويژه (كه شامل بيماستاني هم مي شود) بر عهده توليد كننده خواهد بود و در صورت تبديل آن به پسماند عادي به عهده شهرداريها، دهياريها و بخشداريها مي باشد. كليه مراحل مديريت اجرايي از نظر قانوني متوجه توليد كننده خواهد بود كه در واقعبيمارستانهاي وابسته به دانشگاههاي علوم پزشكي وزارت بهداشت مدير اجرايي مي باشد و در خصوص مراكز غيردولتي نيز هر مركز بايستي مسئوليت‌آن را بعهده بگيرد يا آن را به افراد حقيقي يا شركتهاي تخصصي به منظور مديريت دفع يا تبديل آن به پسماند  عادي و ارجاع آن به شهرداريها، دهياريها و شهرداريها به عهده بگيرند. با صرفه ترين و بهترين روش براي كليه مراكز بهداشتي و درماني همين روش اخير يعني بي خطر سازي و تبديل آن به پسماند عادي مي باشد. ولي بايستي كليه روشها مورد نظر بوده و براي هر مركز توليد كننده حسب مطالعات انجام شده روشهايخاصي را در نظر داشت.

 

قسمت اول:

كليات مربوط به پسماندهاي بهداشتي و درماني و اصول راهبردي مديريت (Helth care waste)

مديريت نادرست زباله هاي بهداشتي منجر به مرگ و معلوليت مي شود.

فعاليتهاي بهداشتي و درماني، زباله هايي را توليد مي كند كه مي تواند تاثيرات زيادي بر بهداشت و سلامت جامعه داشته باشد. ميزان خطر ناك بودن بسياري از اين زباله ها بيشتر از زباله هاي خانگي نيست. با اين وجود برخي گونه هاي زباله هاي حاصل از فعاليتهاي بهداشتي درماني براي بهداشت و سلامت خطرات بيشتري دارند. اين گونه ها عبارتند از: زباله هاي عفوني (15% تا 25% از كل زباله هاي ايجاد شده) از اين ميان اشياء تيز (1%)، اندامهاي بدن (1%)،‌مواد شيميايي و دارويي (3%)، مواد راديو اكتيو و سيتوتوكسيك و دماسنج هاي شكسته (كمتر از 1%) را تشكيل مي دهند.

اگر چه ميزان توليد زباله هاي حاوي اشيا نوك تيز بسيار كم است، اما اين گونه زباله ها بسيار عفونت زا هستند، دفع نا مناسب اين گونه زباله ها، كاربران امور بهداشت، كارگران جمع آوري زباله و كل جامعه را در معرض عفونت قرار مي دهد. سر سوزن ها و سرنگهاي آلوده خطر بسيار جدي محسوب مي شوند، زيرا ممكن است اين سر سوزن ها از ميان زباله ها جمع آوري و دوباره مورد استفاده قرار گيرند. براساس برآورد سازمان ملل در سال 2000، تزريق با سرنگ هاي آلوده باعث بوجود آمدن موارد ذيل شده است:

• 21 ميليون مورد ابتلا به ويروس هپاتيت B(HBV): 32% از كل ابتلا به اين نوع عفونت ها
• 2 ميليون مورد ابتلا به ويروس هپاتيت C(HCV): 40% از كل ابتلا به اين نوع عفونت ها
• 260 هزار ابتلا به ويروس HIV: 5% از كل ابتلا به اين نوع عفونت ها

براساس نتايج حاصل از مطالعات همه گير شناسي (اپيدميولوژي) در صورت ايجاد جراحت با سرنگ آلوده احتمال ابتلا به هپاتيت B30%، هپاتيت C78% و HIV3%‌مي باشد. سازمان ملل در سال 1999 برآورد كرده است كه در سراسر جهان يمزان مراكز درماني اي كه زباله هايشان را به طرز صحيحي دفع نمي كنند از 18 تا 64 درصد هستند.

چگونگي دفع زباله هاي بهداشتي بر وضعيت بهداشت و سلامت موثر است.

نحوه دفع زباله هاي حاصل از فعاليتهاي بهداشتي درماني خود مي تواند خطري براي بهداشت و دست نيافتن به راه حلي مناسب در دفع زباله هاي بهداشتي باشد. دفع مناسب زباله هاي حاصل از فعاليتهاي بهداشتي درماني، چه در يك درمانگاه كوچك روستايي و چه در مراكز  بزرگ امكان پذيراست، به شرط آنكه زير ساختمان هاي كافي براي اين كار وجود داشته باشد. با اين وجود ميزان توليد زباله درمراكز بزرگ درماني و ساير مراكز بهداشتي عمومي مانند (فعاليتهاي ايمن سازي) بسيار مشكل آفرين بوده است، خصوصآً در كشورهاي در حال توسعه كه منابع ممكن است محدود باشند. در چنين وضعيتي كه گزينه هاي دفع زباله هاي حاصل از فعاليتهاي بهداشتي درماني محدود است، دستگاههاي زباله سوز كوچك بعنوان راه حلي موقت در كشورهاي كمتر توسعه يافته و در حال گذر مورد استفاده قرار گرفته و هنوز نيز كاربرد دارد. گرچه، دستگاههاي زباله سوز كوچك اغلب در دمايي پايين تر از 800 درجه سانتي گراد عمل مي كنند، اين خود ممكن است منجر به توليد Dioxin Furansو ساير آلاينده هاي سمي بشود كه از دستگاه خارج مي شود يا در خاكستر وجود دارد. انتقال زباله ها و دفع آنها بصورت متمركز نيز اگر به درستي انجام نشود، ممكن است براي كارگران حمل و نقل زباله و ساير افرادي كه ارتباط نزديك با اين مواد دارند بسيار خطرناك باشد.

بررسي ميزان خطر جهت دستيابي به اجراي سياستهاي مناسب در دفع زباله هاي بهداشتي و درمانيعلاوه بر تاثيرات سوء‌عوامل عفوني بر بهداشت و جامعه، در معرض Dioxin Furansقرار گرفتن، در سطح كم و در دراز مدت مي تواند به نقص سيستم ايمني و رشد ناقص سيستم عصبيوغدد درون ريز و سيستم توليد مثل بيانجامد و در سطح بالا و در كوتاه مدت نيز منجر به ايجاد زخمهاي پوستي و اختلالات كبدي گردد. آژانس بين المللي پژوهش هاي سرطان (IARC)، Dioxin Furansرا جز سرطان هاي زاهاي شناخته شده انساني طبقه بندي مي كند. با اين وجود، بسيار از شواهد مستند دال بر سمي بودن Dioxin Furans، براساس پژوهش هايي است كه بر روي افرادي انجام شده اند كه به خاطر شغل شان و يا به خاطر سوانح صنعتي در معرض غلطت بالايي از Dioxin Furansقرار گرفته اند و شواهد بسيار كمي وجود دارد كه ثابت كند در معرض Dioxin Furansقرار گرفتن به صورت دراز مدت و در سطح كم بتواند در انسان سرطان ايجاد كند. به طور كلي نمي توان تخمين زد كه در جهان ميزان بيماريهايي كه در اثر تماس با Dioxin Furansبه وجود مي آيد چقدر است و اين به خاطر عدم قطعيت در بسياري از حوزه هاست.

در طي 10 سال گذشته در بسياري از كشورها به خاطر اجراي استانداردهاي شديد در مورد ميزان خروج Dioxin Furansاز دستگاههاي زباله سوز، ميزان ورود اين گونه مواد به محيط زيست كاهش يافته است. در بسياري از كشورهاي اروپاي غربي كه مقررات شديدي در مورد ميزان خروج Dioxin Furansاز اواخر دهه 1980 اجرا شد، ميزان غلظت اين گونه مواد در بسياري از مواد غذايي، از جمله شير مادر، كاهش چشمگيري يافت. سازمان ملل حداكثر ميزان (Dose) قابل قبول Dioxin Furansرا براي انسان تعيين كرده، اماحداكثر ميزان خروجي اين مواد را از دستگاههاي زباله سوز مشخص نكرده و آن را بعهده خود كشورها گذاشته است.

(اصول راهبردي):

سازمان ملل، با توجه به مشكلات مربوط به زباله هاي حاصل از فعاليتهاي بهداشتي و درماني و شيوه هاي دفع آن ها، فعاليت هايش را به صورت اصولراهبردي ذيل متمركز كرده است.

• پيشگيري از خطرات ناشي از تماس با زباله هاي بهداشتي براي كاربران بهداشتي و كل جامعه با ارتقاء شيوه دفع زيست محيطي مناسب زباله هاي حاصل از فعاليتهاي بهداشتي و درماني.
• حمايت از تلاشهاي بين المللي براي كاهش ميزان مواد سمي رها شده در محيط به منظور كاهش ميزان بيماريها و تغيير در محيط زيست.
• حمايت از كنوانسيون استكهلم در مورد‌آلاينده هاي مقاوم معدني.
• حمايت از كنوانسيون باسل در مورد زباله هاي خطر ناك و سيار زباله ها
• كاهش تماس با آلاينده هاي سمي مرتبط به فرايندهاي زباله سوزي، از طريق جايگزيني روش هاي فعلي و سوزاندن زباله با روش هاي تصريح شده در كنوانسيون بازل سازمان ملل

 

 

(استراتژي):

سازمان ملل بمنظور درك بهتر مسئله دفع زباله هاي حاصل از فعاليتهاي درماني و بهداشتي، پيشنهاد مي كند كه هر كشوري پيش از تصميم گيري در مورد نحوه دفع زباله، ابتدا به ارزيابي مسله بپردازد. بدين منظور مي توان از ابزارهاي مناسب بهره گرفت تا بتوان ارزيابي را انجام داد و در اين صورت است كه سياستهاي صحيح، منجر به انتخاب فن آوري مناسب مي گردد.

سازمان ملل جهت همكاري در زمينه استراتژي هاي ذيل اعلام همكاري كرده است.

كوتاه مدت:

• توليد كليه اجزاء سرنگ از يك ماده پلاستيكي واحد، به منظور تسهيل دربازيافت آن
• انتخاب وسايل پزشكي عاري از pvc
• شناخت و توسعه روشهاي بازيافت ممكن براي پلاستيك، شيشه، و ....
• مطالعه و ارتقاء فن آوري جديد تر بعنوان جايگزيني براي دستگاههاي زباله سوز
• تا زمانيكه كشورهاي در حال توسعه و در حال گذر به روشهاي مناسب دفع زباله كه سازگار با محيط زيست و بهداشت باشد دستيابي پيدا كنند، استفاده از دستگاه زباله سوز مي تواند روش آن استفاده شود. عناصر اصلي شيوه صحيح استفاده از دستگاه زباله سوز؛ كاهش موثر زباله و تفكيك آن،
• استقرار دستگاهزبالهسوز در محلهاي كم جمعيت، طراحي و ساخت مهندسي مناسب، عملكرد صحيح، تعمير و نگهداري دوره اي، آموزش و مديريت صحيح كاركنان است.

ميان مدت:

• تلاش بيشتر جهت كاهش ميزات تزريق غير ضروري بمنظور كاهش ميزان توليد زباله هاي خطرناك.
• مطالعه اثرات تماس دراز مدت و در سطح كم با Dioxin Furans

ارزيابي مقايسه‌اي ميزان خطرناك بودن دستگاههاي زباله سوز و تماس با زباله هاي حاصل از فعاليتهاي بهداشتي و درماني در مقايسه با روش هاي مطلوب

دراز مدت:

• ارتقاء موثر فن آروي و استفاده از روشهاي غير از سوزاندن، براي دفع نهايي زباله هاي خحاصل از فعاليتهاي بهداشتي درماني به مظنور پيشگيري از بيماريهاي مرتبط با دفع غيرصحيح زباله و تماس با Dioxin Furans
• حمايت از كشور ها جهت تهيه برنامه هاي راهبردي ملي دفع صحيح زباله هاي حاصل از فعاليتهاي بهداشتي درماني.
• حمايت از كشورها براي توسعه و بكارگيري طرح ها، سياستها و قانونگذاري هاي ملي براي دفع صحيح اين گونه زباله ها.
• بكارگيري اصول تعيين شده دفع صحيح اين گونه زباله هاي حاصل از فعاليتهاي بهداشتي درماني در كنوانسيون باسل
• حمايت از كشورها براي تخصيص بودجه نيروي انساني كافي جهت دفع صحيح اين گونه زباله ها.

توليد زباله هاي بيمارستاني

• اتخاذ استراتژي  صحيح تقسيم بندي و تفكيك زباله هاي گوناگون واحدهاي درماني، اساس گامهاي بعدي در خصوص امحايزباله است. بدين ترتيب، تقكيك صحيح زباله هاي بايد توسط افراد مسئول با دقت به توليد كنندگان زباله ها آموزش داده شده و رعايت آن از سوي اين افراد كنترل گردد. در واقع مديريت توليد زباله نه تنها شامل بحث تفكيك مي گردد، بلكه مسايل مربوط به مديريت بحران، آموزش، قابليت لازم در توليد كنندگان زباله جهت همكاري و كنترل انتشار عفونت را نيز شامل مي شود. در حال حاضر به دليل انجام صحيح و دقيق عمليات تفكيك زباله در كشورهاي پيشرفته اروپايي (مانند انگليس، آلمان و فرانسه) 100 گرم به ازاي هر تخت بيمارستاني در روز و در ساير كشورهاي اروپايي (مانند اسپانيا، ايتاليا و پرتقال) 560 گرم به ازاي هر تخت بيمارستاني در روز و دركشور چين 1 كيلوگرمبه ازاي هر تخت بيمارستاني در روز محاسبه مي شود در حالي كه محاسبات انجام شده در كشور ما 5/3- 7/2 كيلوگرم زباله توليد شده به ازاي هر تخت بيمارستاني در روز را نشان مي دهد و اين مويد اين نكته است كه مسئله تفكيك زباله ها در كشور، به درستي انجام نمي شود.

عمليات پشتيبانيدر خصوص زباله هاي بيمارستاني؛

عمليات پشتيباني در خصوص زباله هاي بيمارستاني از مرحله توليد زباله تا بسته بندي نهايي زباله هاي امحاء شده را در بر مي گيرد. در حقيقت، اين مقوله نه تنها عمليات حمل ونقل را شامل مي شود، بلكه بسته بندي اقلام پر مخاطره، هدايت جريان انتقال زباله و هماهنگي هاي لازم با مقامات دولتي و شهري را نيز در بر مي گيرد. استراتژي هاي اساسي در بحث امحاي زباله هاي عفوني بيمارستاني مخاطره آميز عبارتند از:

• امحاي زباله هاي عفوني بيمارستاني مخاطره آميزي در محل
• امحاي زباله هاي عفوني بيمارستاني مخاطره اميز بطور متمركز:
• متمركز درمناطق شهري
• متمركز در سطح شهري

هر دو استراتژي فوق، مزايا و معايب خود را دارند. بطور مثال، براي مناطق روستايي و يا مراكز درماني بزرگ، اتخاذ روش امحاي زباله هاي عفوني در محل مطلوب تر است، حال آنكه درمناطق شهري ويا در مراكز درماني كوچك و متوسط، روش متمركز نتايج بهتري در بر خواهد داشت. براي انتخاب يكي از دو استراتژي فوق نه تنها حجم زباله ها بايد مورد مطالعه قرار گيرد، بلكه ساير خصوصيات آنها از قبيل چگالي، ميزان خطر و ... نيز بررسي شود.

امحاي زباله هاي بيمارستاني؛

بطور معمول بيش از 30 نوع زباله خطرناك در يك بيمارستان عادي توليد مي گردد. انواع گوناگون زباله نيازمند روشهاي متفاوتي براي امحاء است تا به امروز هيچ تكنولوژي امحا وجود نداشته كه بتواند براي امحاي انواع گوناگون زباله ها مفيد باشد. بنابراين تشخيص كيفيت (نوع زباله) و كميت (وزن و حجم) زباله ها به منظور اتخاذ استراتژيها و روشهاي جامع امحا ضروري به نظر مي رسد.

در طي راه اندازي برنامه هاي جامع امحا ممكن است به اين نتيجه رسيد كه براي امحاي زباله هاي عفوني و خطرناك يك راهكار به تنهايي عملي نيست. اغلب، مجموعه اي از راهكارهاي امحاي براي زباله هاي عفوني و خطر ناك صنعتي (نظير تركيبات جيوه، لامپهاي فلوروسنت، مواد شيميايي خاص و غيره) صرفه اقتصادي بيشتري دارد.

مديريت زباله، پشتيباني و امحاء در محل بيمارستان:

ايجاد سيستم مديريت زباله:

عدم وجود سيستمهاي يكپارچه مديريت امحاي زباله در سطح توليد كننده (بيمارستانها) از جمله معضلات مهمي است كه حل آن در كوتاه مدت ضامن موفقيت اقتصادي و زيست محيطيطرحهاي امحاي زباله هاي بهداشتي خواهد بود. مشكلات معمول در اين خصوص عبارتند از:

• عدم تفكيك مناسب زباله ها كه منجر به ايجاد حجم بالاي زباله هاي عفوني خطرناك مي گردد.
• عدم آگاهي از خطرات گسترده زباله هاي عفوني،
• عدم ايجاد انگيزه هاي لازم به منظور وجود مسئوليت پذيري در افراد مسئول
• عدم‌آگاهي از مهارتها و فنون مرتبط با بهداشت محيط زيست
• نبود ساختار هاي مديريتي مناسب

مهمترين وظيفه يك سيستم مديريت امحاي زباله، تفكيك زباله هاي بيمارستاني به دسته هاي مختلف است، بدين ترتيب اطمينان از صحت تفكيك تا حد زيادي بالا رفته و راندمان روشهاي امحاي زباله ها افزايش يابد. بعلاوه تفكيك دقيق زباله ها، مي تواند ميزان زباله هاي خطرناك را تا مقدار زيادي كاهش دهد. اين امر نه تنها منجر به كاهش هزينه هاي امحا مي گردد، بلكه هزينه هاي پشتيباني به منظور انجام بسته بندي هاي مخصوص وحمل و نقل اينگونه زباله هاي خطرناك را نيز كاهش مي دهد. همچنين از آنجايي كه حجم زباله هاي خطر ناك كاهش مي يابد، خطرات ايمني و بهداشت شغلي نيز به كمترين ميزان خود مي رسد.

انجام اين امر مستلزم داشتن دانش كافي در زمينه طبقه بندي زباله ها در سطح توليد كننده مي باشد. به اين ترتيب، رهنمودهاي جديد در خصوص مديريت امحاي زباله هاي بهداشتي- شيميايي كه در كنوانسيون بازل سوييس سازمان ملل اعلام شده است (Basel Convention)، همچنين رهنمودهاي سازمان بهداشت جهاني در خصوص مديريت امحاي زباله هاي عفوني بيمارستاني، بر اهميت ايجاد اين ساختار تاكيد دارند.

 قسمت دوم:

توليد، نگهداري و انتقال پسماند مراكز بهداشتي و درماني

پسماند هاي بيمارستاني طبق تقسيم بندي WHOبه دوگروه ذيل تقسيم مي شوند:

1. پسماند هاي عفوني
2. پسماند هاي تشريحي
3. پسماندهاي خطرناك دارويي
4. پسماندهاي شيميايي خطرناك
5. فلزات سنگين
6. ظروف تحت فشار
7. اشياي تيز وبرنده
8. پسماند هاي خيلي عفوني
9. پسماندهاي ژنوتوكسيك و سايتوتوكسيك
10. پسماند هاي ناشر پرتوهاي راديواكتيويته

كليد رسيدن به مديريت كارآمد و كاهش مواد زايد مراكز بهداشتي و درماني، تفكيك (جداسازي) و شناخت مواد زايد است. جا به جايي، تصفيه و دفع مناسب به تفكيك نوع مواد زايد، موجب كاهش هزينه ها و حراست بيشتر از سلامت عمومي مي گردد.

توليد كنندگان مواد زايد بايد نسبت به جدا سازي مواد در محل توليد احساس مسئوليت كنند و اين فرايند را طي مراحل ذخيره موقت و انتقال مواد زايد نيز انجام دهند. جدا سازي مواد زايد بايد به صورت يكسان در سراسر كشور اجرا شود.

بهترين شيوه شناسايي انواع مواد زايد مراكز بهداشتي و درماني تفكيك آنها در كيسه‌هايا ظروف رنگي كه دار پلاستيكي است. علاوه بر كد گذاري رنگي ظرف مواد زايد مراكز بهداشتي و دماين روشهاي زير نيز توصيه شده است:

• مواد زايد متداول مراكز بهداشتي و درماني بايد براي دفع به پسماند هاي خانگي اضافه شود.
• مواد زايد نوك تيز صرف نظر از امكان‌آلودگي بايد با هم جمع‌آوري شوند. ظروف نگهدارنده اين مواد بايد در برابر سوراخ شدن مقاوم (معمولاً از جنس فلز يا پلاستيكهاي فشرده) و در پوشهاي مناسب داشته باشند.

اين ظروف بايد سخت و نفوذ ناپذير باشند. به نحوي كه نه تنها امكان نگهداري ايمنمواد زايد نوك تيز فراهم گردد. بلكه از نشت مواد باقيمانده سرنگهاي مصرفي به بيرون جلوگيري از سوء استفاده بايد امكان دستكاري شان وجود نداشته باشد.

در برابر باز كردن يا شكستن مقاوم باشند. سوزنها وسرنگهاي دفع شده بايد مصرف ناشدني گردند.

در مواردي كه استفاده از ظروف پلاستيكي فشرده يا فلزي امكان پذير نباشد يا هزينه زيادي داشته باشد، مي توان از ظروف مقوايي فشرده استفاده كرد. (سازمان بهداشت جهاني 1997)

براي تسهيل در انتقال مي توان از يك لايه پوشش پلاستيكي استفاده كرد

كيسه ها و ظروف مواد زايد عفوني با نشان بين المللي مواد عفوني مشخص گردند.

مواد زايد بسيار خطرناك بايد در صورت امكان بلافاصله با اتوكلا و استريل شوند. در اين صورت بايد در كيسه هاي مخصوص مناسب با فرايند تصفيه بسته بندي شوند. كيسه هاي قرمز، مناسب براي اتوكلاو كردن، توصيه شده اند.

مواد زايد سيستوستاتيك كه بيشتر در بيمارستانهاي بزرگ مراكز تحقيقاتي توليد مي شوند. بايد در ظروف محكم و عايق در برابر نشست، كه با برچسب «مواد زايد سيتوستاتيك» مشخص شده اند، جمع‌آوري شوند.

مواد دارويي تاريخ يا كهنه، كه در بيمارستانها انبار شده اند. بايد براي دفع به داروخانه برگشت داده شوند. ديگر مواد دارويي مثل داروهاي آلوده يار يخته شده يا بسته بنديهاي آلوده به بقاياي داروهاي به جا مانده به دليل احتمال آلوده كردن داروخانه نبايد برگشت داده شوند. و بايد در ظروف مناسب براي دفع جمع آوري شوند.

مواد زايد شيميايي با مقادير زياد بايد در ظروف مقاوم مخصوص مواد زايد شيميايي بسته بندي و براي فرايند هاي اختصاصي تصفيه فرستاده شوند (در صورت موجود بودن).

مشخصه مواد شيميايي بايد كاملاً شفاف و واضح روي ظرف مربوطه درج شود. زايدات شيميايي خطرناك در صورتي كه در انواع مختلف باشند. به هيچ وجه نبايد با هم مخلوط شوند.

مواد زايدي كه مقادير زياد فلزات سنگين دارند (مثل كادميوم يا جيوه)، بايد جداگانه جمع‌آوري شوند.

ظروف آئروسل را در صورتي كه محتويات آن كاملاً مصرف شده و خالي باشند مي توان با مواد زايد متداول مراكز بهداشتي و درماني جمع آوري كرد، مشروط بر اين كه اين مواد براي سوزاندن برنامه ريزي نشده باشند.

مواد زايد راديواكتيو با سطوح پايين آلودگي (مثل سواب، سرنگهايي كه براي مصارف تشخيصي يا درماني بكار برده مي شوند را مي توان در كيسه هاي زرد يا ظرف مخصوص مواد زايد عفوني در صورتي كه براي سوزاندن در نظر گرفته شده باشند، جمع آوري كرد.

از آنجائيكه هزينه تصفيه و دفع مواد زايد مراكز بهداشتي و درماني خطرناك عموماً بيش از 10 برابر مواد زايد معمولي است. مواد زايد بي خطر مراكز بهداشتي و درماني بايد به شيوه مواد زايد خانگي در كيسه هاي زباله سياه رنگ جمع آوري شوند. هيچ نوع مواد زايد مراكز بهداشتي و درماني بجز زايدات نوك تيز نبايد در ظروف مخصوص مواد زايد نوك تيز دفع شوند. چرا كه، ظروف مذكور بسيار گرانقيمت تر از كيسه هاي مخصوص ساير مواد زايد عفوني هستند. جدا سازي اين بخش از زايدات در كاهش هزينه هاي جمع آوري و تصفيه مواد زايد مراكز بهداشتي و درماني بسيار موثر است. وقتي از سرنگهاي يكبار استفاده مي شود. پس از مصرف بسته بندي آن بايد در ظروف يا كيسه هاي مخصوص زباله هاي معمولي و سرنگ استفاده شده در ظرف زرد رنگ مخصوص مواد زايد نوك تيز قرارگيرد. در اغلب مواقع سرسوزنهاي سرنگها نبايد از آنها جدا شوند. چنانچه جداسازي سرسوزنهاي سرنگهاي مصرفي لازم باشد، بايد دقت كافي كرد.

ظروف يا كيسه هاي مخصوص مواد زايد مراكز بهداشتي و درماني بايد با توجه به نوع اين موارد در كليه مكانهايي كه امكان توليد مواد مذكور وجوددارد تعبيه شوند. دستورات و توصيه هاي مربوط به جداسازي و شناخت مواد زايد براي يادآوري كاركنان بايد به هر يك ازمناطق و بخشهاي جمع‌آوري ارسال شود.

ظروف مواد زايد بايد هنگاميكه سه چهارم حجم آنها پر مي شود تخليه شوند. شكل ايده آل، اين ظروف بايد از جنس پلاستيكهاي محترقه غير هالوژنه باشند.

پرسنل مراكز بهداشتي درماني به هيچ وجه نبايد در صورت ارتكاب اشتباه هنگام تفكيك مواد زايد براي بيرون‌آوردن موادز ايد دفع شده از ظروف يا كيسه هاي زباله اقدام كنند يا اين كه كيسه هاي را داخل كيسه ديگر با رنگ متفاوت قرار دهند. وجود الزامات مذهبي و فرهنگي در بعضي ازكشورها امكان جمع آوري زايدات بخش تشريح را در كيسه‌هاي زرد رنگ مقدور نمي سازد و اين مواد بايد طبق رسوم و سنن محلي كه اغلب دفن اجساد مي باشد دفع گردند.

كد گذاري رنگي پيشنهاد شده براي مواد زايد مراكز بهداشتي و درماني (WHO)

 

 

نوع مواد زايد	نوع رنگ ظروف و علامت	نوع ظروف
مواد زايد بسيار عفوني	زرد، علامت (بسيار عفوني)	كيسه هاي محكم پلاستيكي و عايق در برابر نشت يا ظروف مناسب براي اتوكلاو نمودن زايدات
ساير مواد زايد عفوني موادزايد پاتولوژيك و زايدات تشريحي	زرد	كيسه هاي پلاستيكي عايق در برابر نشت مواد يا ظروف
مواد نوك تيز	زرد، علامت (مواد نوك تيز)	ظروف مقاوم در برابر سوراخ شدن
مواد زايد دارويي يا شيميايي	قهوه اي	كيسه هاي پلاستيك يا ظروف
مواد زايد راديواكتيو	-	جعبه هاي سربي بر چسبدار با نشانه راديواكتيو
موادز ايد متداول مراكز بهداشتي و درماني	سياه	كيسه هاي پلاستيكي

 

 

جمع‌آوري، انتقال و نگهداري موقت موادزايد در محل.

جمع آوري

پرستاران و ساير پرسنل مراكز بهداشتي و درماني بايد از استحكام بسته بندي يا مهر و موم شدن كيسه هاي موادز ايد، هنگامي كه حدود سه چهارم آن پر مي شود. اطمينان حاصل كنند. كيسه‌هاي كم ظرفيت را ميتوان با گره زدن قسمت بالايي آن بست. كيسه هاي كم ظرفيت را مي توان با گره زدن قسمت بالايي آن بست: ولي كيسه هاي سنگين تر و بزرگ تر بايد سربند با مهر و موم پلاستيك از نوع «خود قفل» داشته باشند. كيسه ها را نبايد براي بستن منگنه كرد. ظروف مهر و موم شده مواد زايد مراكز در كيسه هاي برچسب دار زرد رنگ مخصوص مواد زايد عفوني قرار داد. مواد زايد بههيچ وجه نبايد در محل توليد انباشته شوند

يك برنامه منظم جمع آور به صورت بخشي از پر.ژه مديريت مواد زايد مراكز بهداشتي و درماني بايد طراحي شود.

توصيه هاي مشخصي كه براي كارگران كمكي بخش جمع آوري موادز ايد مراكز بهداشتي و درماني وجود دارد. عبارتند از:

• مواد زايد بايدروزانه جمع آوري (يا در صورت نياز به دفعات) و به محل مركزي درنظر گرفته شده براي نگهداري موقت منتقل شوند.
• هيچ كيسه اي نبايد برداشته شود، مگر اين كه با برچسب تعيين كننده نوع و محتويات آن در بخشي كه توليد مي شود (بيمارستان،  بخش يا ديگر واحدها) مشخص شده باشد.
• كيسه ها يا ظروف جمع‌آوري شده بايد بلافاصله با موارد جديد از همان انواع قبلي جايگزين شوند.

جريان توزيع كيسه و ظروفجديد در تمام مناطق توليد مواد زايد بايد مستمر و سريع باشد.

ذخيره موقت مراكز بهداشتي و درماني

محل نگهداري مواد زايد بايد در داخل اين مراكز باشد.كيسه ها يا ظروف مواد زايد بايد در فضاهاي جدا سازي شده با ساختمانهاي جدا گانه با مساحتي متناسب با مقدار زباله ايجاد شده يا دفعات جمع‌آروي، انباشته شوند.

توصيه هاي مربوط به فضاهاي ذخيره موقت مواد زايد بيمارستاني و وسايل مربوطه در كادر(1)آورده شده است.

چنانچه محل در نظر گرفته شده براي ذخيره موقت سيستم سرمايش نداشته باشدو زماني ذخيره موقت مواد زايد مراكز بهداشتي و درماني (به عبارتي فاصله زماني بين توليد و تصفيه يا دفع) نبايد از زمانهاياعلام شده در ذيل تجاوز نمايد:‌

آب و هواي معتدل:

72 ساعت در زمستان

48 ساعت در تابستان

 

آب و هواي گرم:‌

48 ساعت در زمستان

24 ساعت در تابستان

موادزايد سيتوستاتيكبايد جدا از ساير مواد زايد مراكز بهداشتي و درماني در اماكن ايمن طراحي شده ذخيره موقت شوند. مواد زايد راديواكتيو بايد در ظرف عايق در برابر انتشار و با پوشش سرب دار ذخيره موقت شوند.

موادز ايدي كه در مرحله واپاشي راديواكتيويته ذخيره مي شوند، بايد با تعيين نوع راديو نوكلئيد، تاريخ و مشخصات لازم براي وضعيت ذخيره موقت برچسب گذاري شوند.

انتقال در محل

جا به جايي مواد زايد مراكز بهداشتي و درماني از بيمارستان يا ساير بخشها بايد با چرخ دستي، كاري دستي يا ظروف حمل چرخدار با يدك كش كه فقط براي اين امر اختصاصيافته و خصوصيات ذيل را داشته باشند، انجام شود:‌

• بارگيري و تخليه آن آسان باشد.
• عاري از لبه هاي تيز باشد تا موجب پارگي يا‌آسيب ديدن كيسه ها ظروف موادز ايد در حين بارگيري و تخليه نشود.
• نظافت آن به آساني انجام شود.

وسايل انتقال بايد هر روز تميز و با مواد مناسب ضد عفوني شوند. تمام كيسه‌هاي جمع آوري شده تا انتهاي مسير انتقال بايد سالم و بي عيب بمانند.

انتقال موادز ايد در خارج از محل مقررات و سيستم كنترل

توليد كننده مواد زايد مراكز بهداشتي و درماني مسئول بسته بندي و برچسب گذاري مناسب و صدور مجوز براي خروج براي مواد از محل و فرستادن به مقصد تعيين شده است. در بسته بندي و برچسب گذاري بايد از مقررات ملي انتقال مواد زايد خطرناك و در صورت برنامه ريزي براي انتقال برون مرزي مواد زايد با كشتي،‌براي تصفيه از مقررات بين المللي تبعيت شود.

كادر 1- توصيه هايي درباره محل هاي ذخيره موقت مواد زايد مراكز بهداشتي و درماني

• محل ذخيره موقت بايد نفوذ ناپذير با كف و زهكشي مناسب باشد. وضعيت اين محل ها بايد به نحوي باشد كه شستشوي و ضد عفونيكردن‌آنها به راحتي انجام شود.
• براي نظافت بايد شبكه آبرساني وجودداشته باشد
• محل ذخيره موقت بايد براي پرسنل جمع آوري و حمل و نقل مواد زايد به راحتي در دسترسباشد.

امكان قفل كردن محل براي جلوگيري از دسترسي و ورود غير مجاز افراد وجود داشته باشد.

• وجود راه دسترسي براي وسايل حمل ونقل و جمع‌آوري موادز ايد ضروري است
• بايد از تابش مستقيم پرتوهاي خورشيد محافظت شوند.
• در محل هاي ذخيره موقت نبايد امكان دسترسي حيوانات، حشرات و پرندگان وجود داشته باشد.
• اين محل هاي بايد از روشنايي خوب و دست كم تهويه غير فعال برخوردار باشند
• محل ذخيره موقت نبايد در مجاورت اماكن تهيه و توزيع مواد غذاييقرار داشته باشد.
• محل توزيع وسايل نظافت، لباسهاي محافظت كننده و كيسه ها يا ظروف زباله در نزديكي محل ذخيره موقت موادز ايد مستقر باشد.

 

 

الزامات ويژه بسته بندي براي حمل ونقل موادز ايد در خارج از محل توليد :

اصولاً موادز ايد بايد به منظور جلوگيري از ريخته شدن هنگام حمل و نقل داخل كيسه ها يا ظروف محكم بسته‌بنديشوند. ظروف يا كيسه هاي مذكور بابدي نسبت به محتويات داخل شان مقاوم باشند.

برايمثال مقاوم در برابر سوراخ شدن براي مواد زايد نوك تيز ا مقاوم در برابرخوردگي براي مواد زايد شيميايي همچنين در برابر وضعيت معمولي موجود هنگام بارگيريو حمل ونقل ، مثل تكان خوردن، تغييرات درجه حرارت، رطوبت يا فشار هواي محيط، مقاومت داشته باشند.

علاوه بر اين، موادز ايد راديواكتيو بايد درظروفي بسته بندي شوند كه امكان پاكسازي آنها از آلودگي ممكن باشد.

سازمان ملل متحد الزامات بيشتري را براي بسته بندي مواد زايد عفوني توصيه مي كند.براي موادزايد عفوني مراكز بهداشتيو درماني توصيه شده است كه ظروف بسته‌بندي مورد استفاده براي مواد مذكور بايد از نوع تست شده بوده وگواهي تاييدشده براي مصرف داشته باشند.

موادزايد مراكز بهداشتي و درماني كه بهداشتن عوامل ميكروبي بيماريزا براي انسان شناخته شده اند، بايد به عنوان «مواد عفوني» (WHO) شماره 2814 مواد عفوني تاثير گذار بر انساندر نظر گرفته شودو از وضعيت بسته بندي بيان شده در كادر 2 تبعيت نمايند.

وضعيت توصيه شده براي بسته بندي موادز ايد مراكز بهداشتي و درماني كه بالنسبه احتمالي كمي بهداشتن مواد عفوني و تركيبات بيماريزا در انسان را دارند ساده تر مي باشد. (WHOشماره 3291 مواد زايد كلينيكي)

در هر حال از آنجايي كه الزامات بسته بندي نسبتاً پيچيده است. پيشنهاد مي شود كهبراي جزئيات بيشتر به توصيه هاي سازمان ملل متحد رجوع شود. (WHO1997).

كادر 2- الزامات WHOبراي بسته بندي ماده عفوني، كلاس 2-6 شماره:‌2814 موادع عفوني تاثير گذار بر انسان (تاييد شده براي مواد زايد خطرناك مراكز بهداشتي و درماني)

بسته بندي بايد خصويات زير را داشته باشد:

• قسمت داخلي بسته بندي تشكيل شده از: ظرف فلزي يا پلاستيكي ضد آب با پوشش عايق در برابر نشت (مثل پوشش حرارتي، درپوش يا پوشش فلزي) لايه ثانويه بسته بندي قرا رمي گيرد.
• قسمت بيروني بسته بندي بايد مقاومت كافي نسبت به ظرفيت، جرم و نوع مصرف در نظر گرفته شده و حداقل بعد خارجي به ميزان 100 ميلي متر داشته باشد.
• فهرستي از محتويات بسته بندي بايد بين ثانويه و قسمت بيروني ضميمه شد. قسمت بيروني بايد به شيوه اي مناسب بر چسب گذاري شود.

 

 

كادر 3- الزامات WHOبراي بسته‌بندي مواد عفوني، كلاس 2-6 شماره 3291

موادز ايد كلينيكي نامشخص N.O.Sيا پزشكي (پذيرفته شده براي موادز ايد مراكز بهداشتي و درماني)

دو امكان بسته بندي وجود دارد:

بسته بندي محكم و عايق در برابر نشت (مطابق الزامات و معيارهاي مشخص شده سازمان ملل متحد (1997)

ظروف متوسط- ظورف بزرگ سخت يا انعطاف پذير ساخته شده از موادي همچون چوب، پلاستيك يا الياف (مطابق با الزامات و معيارهاي مشخص شده سازمان ملل متحد (1997)

بسته بنديها يا ظروف متوسط كه براي اشياء نوك تيز در نظر گرفته شده اند: مثل شيشه هاي شكسته وسرسوزنها كه بايد در مقابل سوراخ شدن مقاوم و معيارهاي عملي بيشتري را رعايت كرده باشند.

 

برچسب گذاري

اطلاعات اوليه در خصوص محتويات مواد زايد:توليد كننده اين مواد بايد از طريق برچسب گذاري روي تمام كيسه ها و ظروف مواد زايد بيان شود. اين اطلاعات مي تواند مستقيماً روي كيسه ها يا ظروف مذكور نوشته يا روي برچسب هاي چاپ شده به صورت محرمانه ضميمه شود.

طبق توصيه هاي WHOبراي كلاس 2-6 تركيبات، اطلاعات ذيل بايد در برچسبها آورده شود:‌

• كلاس تركيبات WHOبراي مثال، كلاس 2-6 براي مواد زايد عفوني (براي آشنايي با سيار طبقه بنديهاي زايدات مراكز بهداشتي و درماني به طبقه بندي سازمان ملل متحد (1997) رجوع شود).
• نشان بسته بندي سازمان ملل متحد براي مثال نشان بين المللي- مواد زايد عفوني
• نام مناسب كالاهاي حمل شونده و كد سازمان ملل
• مقدار كل (وزن يا حجم) مواد زايد كه قبلاً بيان شده است.
• كشوري كه مجوز محل قرار گرفتن برچسب را صادر كرده است (وضعيت آن با كد گذاري بين المللي براي وسايل نقليه موتوري مشخص گرديده است)

در خصوص بسته بندي همچنين پيشنهاد شده است دو رقم آخر سال توليد و كد مخصوص طراحيشده بسته‌بندي بهنحو مقتضي روي بر چسب مشخص شود (WHO1997)

براي بسته بندي مواد زايد مراكز بهداشتي و درماني اطلاعات بيشتري به شرح ذيل بايد روي برچسبها آورده شود:‌

• طبقه‌بنديمواد زايد
• تاريخ جمع آوري
• محلي كه (در بيمارستان) موادزايد درآنجا توليد شده است (مثلاً بخش)
• مقصد مواد زايد

برچسب گذاري صحيح و دقيق رد يابي موادز ايد را ممكن و مشكلات مربوط به مسئوليت آن رابرطر ف ميكند.

برچسب گذاري همچنين موجب آگاه سازي پرسنل از خطرات سوء بهداشتي مواد زايد مي شود. با توانمندي سازي سرويسهاي مناسب در مواقع اضطراري مي تواندر صورت بروز خطرهاي احتمالي ناشي از نشت ياريخته شدن محتويات ظروف حمل مواد خطرناك بر اثر تصادف يا حادثه شناسايي و اقدام مناسب انجام پذيرد.

[نشان]

كلاس رده بندي WHO/ سال بسته بندي مواد زايد

شماره سازمان ملل، نام متناسب ماده يا تركيب در حال انتقال

كشور/ نام توليد كننده

كلاس رده بندي مواد زايد/ تاريخ توليد ملاحظات عمومي

مقدار كمي موادزايد مقصد رد نظر گرفته شده براي مواد زايد

 

 

 

آماده سازي براي حمل و نقل:

قبل از حمل و نقل مواد زايد بايد اسناد مربوطه تكميل شود و هماهنگي لازم بين فرستنده،‌مسئول حمل و نقل و گيرنده انجام گيرد و درمواردي كه مواد زايد از كشور خارج مي شوند، نهاد ذيربط بايد گيرنده رابراي  واردات موادز ايد تاييدكرده باشد تا تاخيري در زمان ارسال محموله تا مقصد نهايي ايجاد نشود.

[نشان مواد خطرناك بيولوژيك] كلاس 2-6/98

(كلاس سازمان ملل متحد، سال بسته بندي مواد زايد)‌

329 مواد زايد كلينيكي، نا مشخص N.O.S

(شماره سازمان ملل، نام مناسب مواد در حال حمل و نقل)

بريتانياي كبير/ بيمارستان دانشگاهي كوئين- لندن

(كشور/ نام توليد كننده)

خطرناك- مواد نوك تيز آلوده

(توضيحات خاص)

350كيلوگرم- زباله سوز ARDلندن

(كميت مواد زايد- مقصد مواد زايد)

 

مثالي از برچسب گذاري صحيح

وسايط نقليه حمل و نقل مواد زايد يا ظروف حمل و نقل

كيسه هاي موادزايد ممكن است مستقيماً‌ به وسايط نقليه مخصوص حمل و نقل منتقل شوند ولي از نظر ايمني بهتر است كيسه هاي مذكور در ظروف ديگري قرار گيرند (براي مثال جعبه مقوايي يا چرخدار يا سطل در دار از جنس پلاستيك فشرده يا گالوانيزه) فايده اين شيوه، كاهش دفعات جا به جايي كيسه هاي پرشده است، ولي از سوي ديگر هزينه هاي دفع را افزايش مي دهد. ظروف ثانويه مذكور بايد در نزديك ترين محل به منبع توليد مواد زائد قرار داده شوند. وسايط نقليه مورد استفاده براي حمل و نقل مواد زائد براي مراكز بهداشتي و درماني بايد ويژگيهاي ذيل را داشته باشند.

• قسمت بار بايد از نظر اندازه و طراحي با وسيله نقليه متناسب و ويژگيهاي ارتفاع داخلي آن 2/2 متر باشد. بايد يك ديواره يا حفاظ بين اتاقك راننده و قسمت بار طراحي شده باشد تا در صورت بروز تصادف براي وسيله نقليه، قسمت بار در جاي خود نگه دارد.
• بايد سيستمي مناسب براي ايمن بودن بار هنگام حمل و نقل وجود داشته باشد.
• وسايلي همچون كيسه هاي پلاستيكي خالي، لباس محافظت كننده ،‌وسايل و تجهيزات مخصوص نظافت، ابزار و مواد ضدعفوني كننده و وسايل خاص براي جمع آوري مواد زائد مايع ريخته شده، در قسمت جداگانه اي از وسيله نقليه قرار داشته باشند.
• در قسمت بار بايد امكان شستشو با بخار ميسر و زواياي داخلي اين قسمت بايد به صورت مدور باشد.
• آدرس و نام شركت حمل و نقل بايد روي وسيله نقليه،‌به شكل مشخص علامت گذاري شود.
• نشانه هاي بين المللي مواد خطرناك و شماره تلفن اضطراري روي وسيله نقليه يا كانتينربايد علامت گذاري شود.

از وسايل نقليه يا كانتينرهاي حمل و نقل مواد زائد مراكز بهداشتي و درماني نبايد براي حمل و نقل هيچ نوع ماده ديگري استفاده كرد. وسايل نقليه مذكور به استثناي مواقع بارگيري يا تخليه بار بايد همواره قفل باشند.

تريلرهاي مفصلدار (در صورت نياز مجهز به سيستم تنظيم حرارت) براي بارگيري حمل و نقل مواد زائد مراكز بهداشتي و درماني به علت اينكه به راحتي مي توان اين وسايل را در كنار سايت توليد مواد زائد قرار داد وسايل نقليه مناسبي هستند. سيستم هاي ديگري نيز همچون كانتينرهاي بزرگ طراحي شده يا كاميون هاي زباله ممكن است براي حمل و نقل مواد زائد مراكز بهداشتي و درماني استفاده شوند ولي به هيچ دليل نبايد از كانتينرها يا وسايط حمل و نقل روباز براي حمل و نقل مواد زائد مراكز بهداشتي و درماني استفاده كرد.

در وضعيتي كه امكان استفادهاز وسايط نقليه ويژه براي حمل و نقل مواد زائد مراكز بهداشتي و درماني مقدور نباشد ميتوان از كانتينرهاي خالي كه امكان بلند كردن و قرار گرفتن آنها روي شاسي وسايط نقليه عاري امكان پذير باشد استفاده كرد.

كانتينرهاي مذكور مي توان در محل جمع آوري مواد زائد در مراكز بهداشتي و درماني قرار داد و هنگام حمل و نقل مواد زائد،‌كانتينر خالي ديگري را جايگزين آن كرد. در مواردي كه مدت زمان نگهداري مواد زائد از آنچه در بخش «ذخيره موقت» توصيه شده است. فرار رود يا زمان حمل و نقل مواد مذكور طولاني باشد. بايد از كانتينرهاي مجهز به سيستم سرمايشي استفاده كرد.

كف و جداره داخلي كانتينرهاي مذكور بايد صاف و نفوذ ناپذير باشند تا به راحتي بتوان آنرا تميز يا ضدعفوني كرد. براي جمع آوري مواد زائد خطرناك مراكز بهداشتي و درماني از منابع (محلهاي توليد) كوچك و پراكنده نيز بايد از اقدامات ايمني مشابه ذكر شده براي مراكز بهداشتي درماني بزرگ تبعيت نمود.

مراكز بهداشتي و درماني كه حداقل برنامه مديريت مواد زائد را اجرا مي نمايند بايد يا از حمل و نقل خارج از محل توليد مواد زائد خطرناك جلوگيري يا حداقل از وسايل نقليه پوششدار براي جلوگيري از نشت و ريخته شدن مواد زائد در حين انتقال استفاده كنند.

مسير حمل و نقل

مواد زائد مراكز بهداشتي و درماني بايد از طريق كوتاه ترين و سريع ترين مسير ممكن كه قبل از حركت وسيله نقليه برنامه ريزي شده باشد. منتقل شوند. پس از خروج وسيله نقليه بارگيري شده از محل توليد مواد زائد بايد از بارگيري بيشتر در مناطق ديگر ممانعت شود. چنانچه اين امكان فراهم نباشد. بايد براي ديگر مناطق جمع آوري ، برنامه ريزي شود و حتي المقدور اين مناطق بايد در محوطه مراكز مجاز و طراحي شده براي بارگيري مواد زائد قرار گيرند. الزامات مورد نظر براي جا به جايي مواد زائد مراكز بهداشتي درماني بايد در قرار داد تنظيم شده بين توليد كننده اين مواد و شركت حمل و نقل  آورده شود.

 

 مواد و روش عمل

شيوه هاي مديريت و روشهاي دفع و بي خطر سازي پسماندهاي بهداشتي و درماني

شيوه هاي مختلفي براي بي خطر سازي و دفع پسماندهاي بيمارستاني موجود مي باشد:

1. زباله سوزي با حرارت پايين
2. زباله سوزي با حرارت بالاي C°1200
3. بي خطر سازي شيميايي (گندزدايي)
4. بي خطر سازي با گرماي مرطوب
5. محفظه سازي و دفن در زمين
6. بي خطرسازي با پرتوتابي ريز موج (Microwave)
7. ديگر روشهاي بي خطر سازي

در ذيل به برخي روشهاي پيشگفت و مقايسه آنها اشاره مي شود :

محفظه سازي (Encapsulation)

در صورتي كه پسمانده هاي مراقبت از تندرستي از قبل تصيفه نشده باشند دفع آنها در چاله هاي دفن زباله هاي شهرداري كمترتوصيه مي شود تا وقتي تصفيه ي قبلي داشته باشند. يكي از گزينه هاي تصفيه ي قبلي براي پسمانده هاي مراقبت از تندرستي محفظه سازي آنهاست؛ محفظه سازي شامل پر كردن ظروف معين از پسمانده ها،‌افزودن يك ماده ي بي حركت كننده بر پسمانده ها، و بستن درب ظروف است. براي اين فرآيند از قوطي هايمكعبي ساختهشده از پلي اتيلن پرچگالي،‌يا استفاده از بشكه هاي فلزي استفاده مي شود كه در اين صورت سه چهارم ظرف از پسمانده هاي نوك تيز و برنده يا باقي مانده ي مواد شيميايي و دارويي پر مي شود . سپس ظروف مذكور به وسيله ي ماده اي مانند ابرهاي پلاستيكي ماسه (زغال سنگ) Bituminous، سيمان شفته، يا خاك رس پر مي شوند . پس از خشك شدن ماده ي افزودني ظرف محكم بسته و در محل چاله دفع مي شوند.

اين فرآيند به نسبت ارزان،‌بيخطر، و بويژه براي موسساتي مناسب است كه از برنامه هاي حداقل براي دفع اجسام نوك تيز و برنده و بقاياي مواد شيميايي و دارويي استفاده مي كنند . محفظه سازي به تنهايي براي پسمانده هاي عفوني غير برنده توصيه نمي شود. اما مي توان از محفظه سازي همراه با سوزاندن اين گونه پسمانده ها استفاده كرد.

مزيت عمده ي اين فرآيند آن است كه در كاستن از خطر زباله گردي و دسترسي زباله گردان به پسمانده هاي خطرناك مراقبت از تندرستي بسيار موثر است.

 

 

دفن بي خطر در محوطه ي بيمارستان

در آن دسته از مراكز مراقبت از تندرستي كه از برنامه هاي حداقل براي مديريت پسمانده هاي مراقبت از تندرستي استفاده مي كنند –بويژه در نقاط دور افتاده، در محل هاي اسكان موقت پناهندگان، يا در جاهايي كه صعوبت ويژه اي در كار است- دفن بي خطر پسمانده ها درمحوطه ي بيمارستان مي تواند تنها گزينه ي ماندني و عملي در آن مقطع زماني باشد. با وجود اين باز هم بايدمديريت بيمارستان چند قاعده ي معين و اساسي را رعايت كند:

• دسترسي به محل دفع پسمانده ها بايد فقط منحصر به كارمندان مجاز باشد.
• محل دفن پسمانده ها بايد با ماده اي كه نشت پذيري آن كم باشد (مانند خاك رس) پوشانده شود تا از آلايندگي هر نوع آب زير زميني كه ممكن است در جاهاي آب اطراف روي دهد جلوگيري شود.
• فقط پسمانده هاي خطرناك مراقبت از تندرستي بايد دفن شوند. اگر در چنين محوطه هايي پسمانده هاي عمومي بيمارستاني هم دفن شوند فضاي موجود بسرعت پر خواهد شد.
• مقادير زياد( بيش از يك كيلوگرم) پسمانده هاي شيميايي نبايد در يك نوبت دفن شوند. با دفن مقادير كمتر مواد شيميايي از بروز مشكلات جدي آلايندگي محيط زيست پرهيز مي شود .
• محل دفن بايدمانند يك چاله ي دفن اداره شوند، و هر لايه از پسمانده ها به وسيله لايه اي از خاك پوشانده شوند تا از ايجاد بو و همچنين دسترسي جوندگان و تكثير حشرات جلوگيري شود. بي خطر بودن دفن پسمانده ها بستگي اساسي به منطقي بودن كارهاي عملياتي دارد. قاعده ي چاله بايد دستكم 5/1 متر بالاتر از سطح آبهاي زير زميني باشد.

بايد به خاطر داشت كه بي خطر بودن دفن پسمانده ها در محل بيمارستان فقط براي مدت محدود براي مثال 2-1 سال - عملي است آن هم به شرطي كه مقادير پسمانده ها به نسبت كم- و به عنوان مثال در مجموع 2-1 سال 5 تا 10 تن - باشد . در صورتي كه چنين شرايطي فراهم نباشد و مقدار پسمانده ها بيشتر باشد راه حل دراز مدت- و باحتمال شامل دفع پسمانده ها درچاله‌هاي مربوط به پسمانده هاي جامد شهرداري- بايد جست و جو شود.

خلاصه مزايا و معايب گزينه هاي تصفيه و دفع پسماندهه اي بيمارستاني

روش تصفيه /دفع:

زباله سوز گردان 

 زباله سوزي پيروليتيك                

زباله سوز تك اتاقه                 

گندزدايي شيميايي

مزايا

• كافي براي همه ي پسمانده هاي عفوني و بيشتر پسمانده هاي شيميايي ودارويي
• گندزدايي بسيار كارآمد
• كافي براي همه ي پسمانده هاي عفوني و بيشتر پسمانده هاي شيميايي  و دارويي
• كارآيي گندزدايي خوب است
• كاهش چشمگير در حجم و وزن پسمانده ها
• بقاياي سوخته را مي توان در چاله دفن كرد.
• نيازيبه كارمندان بشدت آموزش ديده ندارد.
• هزينه هاي سرمايه گذاري و عمليات به نسبت كم است.
• اگر شرايط عملياتي خوب باشد گندزدايي بسيار كارآمد است.
• بعضي گندزداهاي شيميايي به نسبت ارزان اند.
• كاهش قابل ملاحظه در وزن و حجم پسمانده

 معايب

• هزينه هاي سرمايه گذاري و عمليات زياد است
• تخريب مواد سايتوتوكيسك ناكامل
• هزينه ي سرمايه گذاري و عمليات به نسبت زياد است.
• ساطع شده مقدار قابل توجهي مواد آلاينده ي جوي
• نيازبه تخليه ي متناوب دوده و لجن
• ناركارآمد در از بين بردن مواد شيميايي و دارويي مقاوم به حرارت مانند مواد سايتوتوكسيك.
• 99 درصد از خرده اندامواره ها را تخريب مي كند، بسياري از مواد دارويي و شيميايي را از بين نمي برد.
• ساطع كردن انبوهي از دود سياه، جرقه، گازهاي سمي، و بوي بد
• مستلزم تكنسين مجرب براي فرآيند و عمليات است
• مواد خطرناك به كار مي رود و مستلزم رعايت تدابير جامع ايمني است.
• براي پسمانده هاي دارويي و شيميايي و بعضي انواع پسمانده هاي عفوني كافي نيست.

 روش تصفيه /دفع:

تصفيه با دماي مرطوب      

پرتو تابي با ميكروويو     

محفظه سازي       

دفن بي خطر      

 خنثي سازي (Neutralization)

مزايا

• از لحاظ زيست محيطي عالي است.
• كاهش قابل ملاحظه اي حجم و وزن پسمانده ها
• هزينه هاي سرمايه اي و عملياتي به نسبت كم است .
• گندزدايي كارآمد است در صورت وجود شرايط مناسب براي عمليات
• كاهش قابل ملاحظه در حجم و وزن پسمانده ها
• از لحاظ زيست محيطي عالي است
• ساده، ارزان،‌و بي خطر است.
• براي مواد دارويي هم مي توان به كار برد
• كم هزينه است
• اگر دسترسي به محل محدود باشد يا در جاهايي كه ارتفاعطبيعي محدود است به نسبت بي خطر است
• به نسبت ارزان است.

معايب

• دستگاه خردكن بيشتر اوقات مي شكند و عملكرد آن ضعيف است.
• اجراي عمليات مستلزم تكنسين هاي مجرب است.
• براي پسمانده هاي تشريحي، دارويي و شيميايي و پسمانده هايي كه بخار آب خوب در آنها نفوذ نمي كند كافي نيست.
• هزينه هاي سرمايه گذاري و عمليات به نسبت زياد است
• مشكلات بالقوه براي عمليات و نگهداري دستگاهها وجود دارد.
• براي پسمانده هاي عفوني غير برنده توصيه نمي شود .
• فقط در صورتي بي خطر است كه دسترسي به آن محدود باشد و احتياط هاي لازم رعايت شود
• براي پسمانده هاي عفوني كاربرد ندارد.

دفع باقي مانده ها در زمين

پسمانده هاي عفوني مراقبت از تندرستي پس از گندزدايي يا سوزاندن ، تبديل به پسمانده هايي بي خطر مي شوند كه مي توان آنها در چاله هاي زميني دفن كرد. با وجود اين بعضي انواع پسماندههاي مراقبت از تندرستي؛ مانند پسمانده هاي تشريحي هنوز هم ممكن است پس از گندزدايي از لحاظ ديداري تاثير نامطبوع داشته باشند، و اين موضوع در بسياري كشورها از لحاظ مذهبي ناپذيرفتني است. بنابراين چنين پسمانده هايي بايد پيش از دفع غير قابل شناسايي و به عنوان مثال سوزانده شوند. در صورتي كه اين كار مقدور نباشد بايد پيش از دفع چنين پسمانده هايي درون ظروف مخصوص قرار داده شوند.

خنثي سازي (Inertization)

فرآيند‌« خنثي سازي » شامل مخلوط كردن پسمانده ها با سيمان و مواد ديگر پيش از دفع آنهاست، تا با اين ترتيب خطر مواد سمي موجود در پسمانده كه به آبهاي سطحي يا زير زميني مي رسند به حداقل كاهش يابد. اين كار بويژه براي پسمانده هاي دارويي و خاكستر حاصل از سوختن پسمانده هاي داراي فلزات سنگين مناسب است ( در اين مورد فرآيند را «پايدار سازي» (Stabilization)هم مي‌نامند.

براي خنثي سازي پسمانده هاي دارويي بايد بسته بندي آنها باز شود، زمينه دارويي با مخلوطي از آب، آهك، و سيمان به آن اضافه شود. در نتيجه ي توده اي همگن و مكعبي ( در حدود يك متر مكعب) در محل تشكيل مي شود يا پليت هايي در محل توليد توليد مي شوند كه بعد مي توان آنها رابه محل مناسبي در جاي نگهداري حمل كرد. راه ديگر آن است مخلوط همگن را به صورت مايع حمل و در چاله دفن بر روي پسمانده هاي شهرداري بريزند.

مخلوط هاي ذيل نسبت هاي مناسب و مشخص براي اين كاراند:‌

پسمانده هاي دارويي                             65 درصد

آهك                                                   15  درصد

سيمان                                                   15  درصد

آب                                                       5 درصد

اين فرآوري كاري كم هزينه است و مي توان با تجهيزات غير پيچيده هم آن را انجام داد. علاوه بر كارمندان لازم يك آسياب خردكن هم براي درهم شكستن مواد دارويي، بتون مخلوط كن، و مقداري سيمان، آهك، و آب هم لازم است.

معمول مي توان با ظرفيتهاي متفاوتي تطبيق داد. بيشتر اين دستگاههاي تجارتي پسمانده ها را خرد مي كنند و بعضي از آنها با يك فرآيند گرمايي همراهند،‌كه ممكن است بر مبناي گندزدايي شيميايي مرطوب يا خشك باشد. به طور معمول اين دستگاهها براي تصفيه پسمانده هاي سايتوتوكسيك يا شيميايي كافي نيستند،‌اما بعضي از آنها پسمانده هاي آسيب شناختي را تصفيه مي كنند. حجم پسمانده ها در اين دستگاهها تا 80 در صد كم مي شود.

تصفيه گرمايي مرطوب و خشك

تصفيه گرمايي مرطوب      

گندزدايي با گرماي مرطوب –يا بخار آب –بر پايه ي مواجهه ي پسمانده هاي عفوني خرد شده با دماي زياد –بخار با فشار زياد- است، و كاري ست مانند فرآيند سترون سازي به وسيله ي اتوكلاو،‌گرماي مرطوب (بخار آب) بيشتر انواع خرده اند امواره ها را غير فعال مي‌كند به شرطي كه دماي بخار آب و مدت تماس با آن كافي باشد. حداقل دماي لازم براي غير فعال كردن هاگ ميكروب ها 121 درجه ي صد قسمتي است . در حدود 99/99 درصد از خرده اند امواره ها با اين ترتيب از بين مي روند. رقممشابه در سترون سازي با اتوكلاو 9999/99 در صد است .

فرآيند گرماي مرطوب مستلزم آن است كه پسمانده ها پيش از تصفيه خرد شده باشند. در مورد اجسام برنده و نوك تيز توصيه مي شود يا آسياب شوند و يا شكسته و خرد شوند تا كارآيي گندزدايي افزايش يابد . اين فرآيند براي تصفيه ي پسمانده هاي تشريحي و اجساد جانوران مناسب است و براي تصفيه ي پسمانده هاي مواد شيميايي و دارويي كارآيي ندارد.

معايب فرآيند گرماي مرطوب عبارت اند از :‌

• براي دستگاه خردكن امكان نارسايي يا شكستگي مكانيكي وجود دارد.
• كارآيي گندزدايي نسب به شرايط عمليات بسيار حساس است.

با وجود اين كم بودن نسبي سرمايه گذاري اوليه و هزينه هاي عملياتي و تاثير ناچيز آن بر محيط زيست جزو مزاياي مسلم فرآيند گرماي مرطوب است كه بايد در جاهايي كه زباله سوزي عملي نيست در نظر گرفته شوند .

پسمانده ها را پس از گندزدايي مي توان جزو پسمانده هاي شهرداري گردآوري و با همان ساز و كار دفع كرد.

عمليات و فناروي

تانك واكنشي فرآيند دماي مرطوب مي تواند به صورت يك استوانه اي فولادي افقي متصل به دستگاه توليد بخار باشد، كه هر دوي آنها بايد فشار 6 بار (KPa600) و دماي 160 درجه ي صد قسمتي داشته باشند. همچنين اين دستگاه مي تواند يك پمپ تخليه و دستگاه توليد برق هم داشته باشد. فشار و دماي دستگاه در ضمن فرآيند كنترل مي شوند و عمليات دستگاه مي‌تواندخودكار هم باشد. فرآيندهاي دماي مرطوب به طور معمول سيستم هاي پردازشي يك جا هستند، ولي به تصور دايم هم ممكن است باشند.

در شروع عمليات پسمانده ها خرد، و اجسام برنده و نوك تيز شكسته يا آسياب و بعد وارد تانك شوند. در تانك شرايط تخليه وجوددارد، و اين حالت فشار نسبي بخار را افزايش مي دهد و با اين ترتيب كارسازي تماس بين بخار و پسمانده ها بيشتر مي شود. سپس بخار بشدت داغ به تانك وارد مي‌شود . كمترين دماي بخار آب 121 درجه ي صد قسمتي و فشار بخار آب به طور معمول 2 تا 5 بار (Bar)(Kpa500-200) است كه بايد در تمام مدت تماس 4-1 ساعته دما و فشار بخار آب در همين سطح نگهداشته شود. چون كارآيي گندزدايي به دامنه ي تماس بين بخار آب و سطح پسمانده بستگي دارد نبايد تانك بيش از اندازه گيري شود . هرگاه پسمانده ها به قطعات كوچك خرد شده باشند . بيش از نيمي از تانك را پر نكرده باشند مناسبترين شرايط عملياتي فراهم مي شود . در پايان مدت تماس تانك را خنك،‌و سپس آن را خالي ، و تميز بايد كرد.

مدت تماس مورد نياز براي دستيابي به گندزدايي از لحاظ نظري 20 دقيقه براي دماي 121 درجه ي صد قسمتي و 2 بار فشار ( KPa200) و 5 دقيقه براي دماي 134 درجه ي صد قسمتي و 1/3 بار (KPa310) فشار است، ولي اين ارقام كمتر از آنچه در عمل لازم است مي باشد، زيرا براي نفوذ بخار آب در برخي اجزاي پسمانده ها مانند كشت ميكروب ها يا سوزنهاي تزريق زير جلدي مدت بيشتري لازم مي شود.

كارآيي تكنيك گندزدايي مرطوب بايد با استفاده از باسيلوس سوبتيليس يا باسيلوس استئاروترموفيلوس B.

Stearothemophillusهمه روزه وارسي مي شود( به شرح آزمونهاي مذكور در بند 13-7).

بايد تجهيزات دماي مرطوب به وسيله‌ي تكنسين هاي آموزش ديده به كار گرفته و نگهداري شوند، عمدتاً دليل عمده ي لزوم نگهداري دستگاه، دستگاه خردكن است.

هزينه هاي سرمايه اي و عملياتي

در حال حاضر در اروپا، آمريكاي شمالي، و كشورهاي منطقه ي اقيانوس آرام تجهيزات ساخته شده توسط عرضه كنندگان مختلف در دسترساست. هزينه هاي سرمايه اي نجهيزات كامل بين 50000 تا 200000 دلار آمريكا براي تانك با ظرفيت 20 ليتر و 8 متر مكعب، و دماي عملياتي بين 120 درجه ي صد قسمتي تا 160 درجه ي صد قمستي است. هزنه ي تجهيزات دماي مرطوب براي تصفيه 50 تن پسمانده در هر سال در حدود 100000 دلار آمريكا ( در بازار اروپا) و هزينه ي عملياتي آن در حدود 400 دلار آمريكا به ازاي هر تن پسمانده است ( براي كشورهاي رو به پيشرفت ارزان تر تمام مي شود).

تجهيزات بامقياس بزرگ براي تصفيه بندي پسمانده ها خارج از محل توليد

از «اتوكلاو بخاري» ياتجيزهات گندزدايي با دماي مرطوب در مقياس بزرگ همراه با تانك هايي با ظرفيت 8 متر مكعب يا بيشتر براي تسهيلات منطقه اي تصفيه ‌ي پسمانده هاي مراقبت از تندرستي استفاده مي شود. خصوصيات فني اين دستگاهها مانند دستگاههاي كوچك است ولي بعضي ازآنها بدون دستگاه خرد كننده كار مي كنند. بعضي از دستگاهها هم پسماندههاي تشريحي را تصفيه مي كنند (و به شكلغير قابل شناسايي در مي آورند). شمار فزاينده اي از تسهيلات تصفيه ي پسمانده هاي مراقبت از تندرستي در سراسر جهان از فرايند دماي مرطوب استفاده مي كنند

توصيه هايي براي برنامه هاي حداقل

چون دستگاه هاي خردكن در بسياري از سيستم نياز به حفاظت و نگهداري منظم دارند. و لزوم ايجاد شرايط تخليه در تانك مواجهه هست، و اين كار شامل عملياتي ظريف و مستلزم تكنسين هاي آموزش ديده است، فرآيند دماي مرطوب بويژه براي برنامه ها ي حداقل توصيه نمي شود، و فقط هنگامي بايد آن را منظور كرد كه  بيمارستان تكنسين هاي لازم و منابع مالي كافي داشته باشد، با در جاهايي كه زباله سوز تك اتاقه يا اجاق بونكر براي پسمانده هاپذيرفتني نباشد؛ به عنوان مثال به علت ايجاد آلايندگي هوا حاصله از سوزاندن زباله ها.

اتو كلاو كردن

اتو كلاو كردن يك فرآيندگندزدايي با دماي مرطوب است. به طور مشخصي اتوكلاو در بيمارستان ها براي سترون سازي لوازم پزشكي دوباره مصرف كردني به كار مي رود. با اتوكلاو فقط تصفيه ي مقدار محدودي از تجهيزات انكان پذير است،‌و بنابراين به طور معمول براي پسمانده هاي بشدت عفوني –مانند محيط هاي كشت ميكروب يا اجسام برنده و نوك تيز به كار مي روند . توصيه مي شود كه همه ي بيمارستانهاي عمومي –حتي بيمارستان هايي كه منابع محدود دارند مجهز به اتوكلاو باشند.

مزايا و معايب اتوكلاو كردن پسمانده ها مانند مزايا و معايب ديگر فرآيندهاي دماي مرطوب است كه پيش از اين شرح داده شد. الزامات فيزيكي براي موثر نبودن تصفيه با اتو كلاو بخار به طور معمول با الزامات سترون سازي لوازم پزشكي متفاوت است . حداقل مدت تماس و كمترين دماي لازم به چند عامل- مانند رطوبت موجود در پسمانده ها و سهولت نفوذ بخار آب- بستگي دارد. پژوهشها نشان داده كه غير فعال كردن موثر همه‌ياشكال رويش خرده اند امواره ها و هاگ بيشتر ميكروبها در مقدار كمي از پسمانده ها (‌در حدود 5 تا 8 كيلوگرم) مستلزم يك چرخه ي 60 دقيقه هاي در 121 درجه ي صد قسمتي (حداقل) و در يك Bar(‌KPa100) است تا امكان نفوذ كامل بخار آب در مواد پسمانده فراهم شود .

دارويي نبايد همراه با پسمانده هاي عمومي بيمارستان دفع شوند. و نيز نبايد آنها را رقيق و در فاضلاب تخليه كرد ( مگر بعضي محلولها ي بسيار كم ضرر مانند فرآورده هاي ويتاميني)

آبگونه هاي تزريق درون سياهرگي و شيشه هاي آمپول موارد ويژه اي را تشكيل مي دهند . آبگونه هاي درون سياهرگي (املاح، آمينواسيدها،‌ليپيدها، گلوكز، و غيره) كه به نسبت بي خطرند را مي توان در يك چاله دفن كرد يا در فاضلاب تخليه كرد. آمپول بايد در يك سطح سخت و نشت ناپذير شكسته شوند،‌كارگراني كه اين كار را مي كنند بايد در لباس حفاظتي، عينك ايمني، دستكش، و غيره استفادهكنند. خردهشيشه ها بايد جارو گردآوري شوند و همراه با پسماندهاي عفوني و نوك تيز دفع شوند . آمپولها نبايد در زباله سوز سوزانده شوند چون ممكن است منفجر شده و به زباله سوز آسيب وارد كنند، يا كارگران را زخمي نمايند.

پسمانده هاي سايتوتوكسيك

پسمانده هاي سايتوتوكسيك بشدت خطرناكند و هرگز نبايد در چاله دفع ، يا در سيستم فاضلاب تخليه شوند. گزينه هاي دفع پسمانده هاي سايتوتوكسيك عبارت اند از:‌

بازگرداندن به توزيع كننده ي اوليه

داروهاي تاريخ گذشته اي كه بسته بندي آنها سالم و مطمئن باشد، و ديگر داروهايي كه مورد نياز نيستند بايد براي توزيع كننده برگردانده شوند اين گزينه در حال حاضر گزينه ي ترجيحي در كشورهايي ست كه تسهيلات زباله سوزي ندارند. داروهايي كه بسته بندي آنها باز شده دوباره بسته بندي شوند به نحوي كه حتي المقدور مشابه بسته بندي اوليه ي آنها باشد، و بعد با علامت «تاريخ گذشته» يا «غير قابل مصرف» بر روي آنها مشخص شوند.

زباله سوزي در دماي زياد

نابودي كامل همه‌ي مواد سايتوتوكسيك مستلزم دماي 1200 درجه صدقسمتي است؛ زباله سوزي در دماي كم ممكن است موجب رها شدن بخارهاي خطرناك سايتوتوكسيك در جو شود.

زباله سوزهاي نوين پيروليتيك دو اتاقه براي اين كار مناسب اند به شرط آنكه دماي آنها به 1200 درجه ي صد قسمتي بردسد و كمترين مدت باقي ماندن گاز دراين حرارت 5 ثانيه در اتاق دوم باشد. باي زباله سوز مجهز به تجهيزات گاز پاك كردن هم باشد. زباله سوزي پسمانده هاي سايتوتوكسيك در اجاقهاي گردان هم كه براي تجزيه ي گرمايي پسمانده هاي شيميايي طراحي شده اند مناسب است . در كوره هاي سيماني، يا درتاسيسات سربسته اي كه به طور معمول اجاقهايي با دماي 850 درجه صد قسمتي دارند مي توان اين كار را انجام داد.

براي سوزاندن پسمانده هاي سايتوتوكسيك، استفاده از بيشتر زباله سوزهاي شهرداري ها، يا زباله سوز تك اتاقه، يا سوزاندن در فضاي باز كاري نامتناسب است.

تجزيه ي شيميايي

از روشهاي تجزيه شيميايي –كه تركيبات سايتوتوكسيك را به تركيبات غير سمي و غيرژنوتوكسيك تبديل مي كنند- نه فقط براي باقي مانده ي مواد دارويي –بلكه براي تميزكردن ظروف آلوده به ادرار ،‌جاهاي نشست كرده ، و پوشاك حفاظتي نيز به كار گرفت. داروهايي كه امكانات تجزيه شيميايي برايشان در دسترس هست نشان داده شده اند. بيشتر اين روشها به نسبت ساده و مطمئن اند؛ روشهاي مذكور شامل اكسيداسيون با پرمنگنات پتاسيم (KMnO4)يا اسيد سولفوريك (H2SO4)،‌نيتروژن زدايي با اسيد هيدروبروميك (HBr)يا احيا به وسيله ي نيكل و آلومينيوم است.

منبع : http://www.bazpasmand.ir

RDF

Refuse Derived Fuel  = RDF

 

زباله سوز با سوخت RDF: سوخت‌های RDF از باقیمانده زباله‌های جامد شهری پس از جداسازی موادی از آن مانند شیشه‌ها و سایر ترکیباتی که نمی‌سوزند، تشکیل می‌شود. این سوخت می‌تواند به صورت یک سوخت جامد در بویلرهای RDF سوز استفاده شده و یا به همراه زغال سنگ و یا نفت در بویلرهای چند سوخته سوزانده شود. همچنین در حال حاضر RDF در کوره سیمان بعنوان جانشین سوخت های فسیلی تزریق می شود.

فیلتر فابریک کاتالیتیکی - Dioxin -زباله سوز

آخرین تکنیک تویعه یافته   The Latest Developmentبرای کنترل دی اکسین ها در کوره زباله سوز شهری : استفاده از فیلتر فابریک کاتالیتیکی یا Remedia

دی اکسین و خواص آن:

این ترکیبات شامل گروههای پلی کلرینه می باشند که از آن جمله می توان به گروههای پلی کارینتد دی بنزو پارا دی اکسین(PCDDs/CDDs )، پلی کلرینتد دی بنزو فوران(PCDFs/CDFs)، پلی کلرینتد بی فنیل(PCBs)

اشاره نمود. هر کدام از این گروهها به ترتیب دارای 75، 135، 209 ترکیب مجزا می باشند. دی اکسین ها و فوران ها ترکیبات آروماتیکی با خصوصیات شیمیایی و فیزیکی یکسانی می باشند.

دی اکسین ها در ساختار شیمیایی خود دارای 2 حلقه بنزنی می باشند که ای حلقه ها در PCDDs توسط 2 اتم اکسیژن به هم متصل شده و در نوع PCDFs این حلقه ها توسط یک باند کربن و یک پل اکسیژنی به هم متصل می شوند.

PCDFsو PCDDs جامدات آلی با نقطه ذوب بالا و فشار بخار پایین هستند.این ترکیبات در آب کم محلول بوده و تمایل شدیدی به جذب سطحی بر روی ذرات معلق دارند.

از آنجا که خصوصیات فیزیکی و شیمیایی دی اکسین ها به درجه حرارت و نحوه قرارگیری کلر وابسته است، لذا با افزایش مقدار کلر میزان حلالیت دی اکسین ها وفوران ها در آب کاهش می یابد ولی حلالیت آنها در حلالهای آلی و چربی ها افزایش می یابد.

منابع احتراق و کارخانه های ذوب فلزات بزرگترینمنابع وارد کننده دری اکسین ها به هوا می باشند. از جمله منابع احتراق می توان به سوزاندن زباله های شهری بویژه پلاستیک در زباله سوزها، سوزاندن لجن فاضلاب و مواد زائدعفونی و همچنین سوزاندن سوختهایی نظیر زغال، چوب و محصولات نفتی اشاره نمود. همچنین آفت کش ها نیز یکی از مهمترین منابع وارد کننده این مواد دراتمسفر می باشند.

دی اکسین ها پس از تولید و ورود به اتمسفر در اثر ریزش های جوی بر روی گیاهان و رودخانه ها وارد زنجیره غذایی حیوانات و در نهایت انسان می شود. دی اکسین ها به دلیل داشتن خاصیت چربی دوستی بالا در بافت های چربی حیوانات تجمع می یابد. بنابراین حیوانات به نسبت گیاهان، آب و خاک مقدار بیشتری از این ترکیبات را در یافت می کنند. به همین منظور جدا کردن چربی از گوشت، مصرف لبنیات کم چرب و همچنین استفاده از رژیم غذایی مناسب می تواند میزان ورود این ترکیب به بدن را کاهش دهد. 90 % کسانی که به دی اکسین آلوده می باشند، از طریق زنجیره غذایی این ترکیب را دریافت نموده اند.

این ترکیب در اتمسفر به دو شکل گازی و ذره ای یافت می شود. آن دسته از دی اکسین ها که تعداد کلر کمتری در ساختار شیمیای خود دارند، بیشتر در فاز گازی یافت می شوند. با این حال آلودگی به دی اکسین، از طریق تنفس درصد کمی را به خود اختصاص داده است.

فاتور های متعددی در میزان تاثیر آنها بر موجودات موثر می باشد که از آن جمله می توان به سطح تماس، زمان تماس و چگونگی تماس اشاره نمود. ناراحتی کبدی و عارضه پوست از عمده ترین عوارض این ترکیب می باشد.

از آنجا که دی اکسین ها حد اکثر تولید را در محدوده دماییOC 400-300 دارند، در طراحی بهینه محفضه های احتراق باید پارامتر های مهم از قبیل دما (OC 1000-850)، زمان ماند (S 2-1)، اختلاط ( عدد رینولدز 50000-10000) و اکسیژن مازاد ( V/V 6- 3) برای جلوگیری از تشکیل دی اکسین بایستی مد نظر قرار گیرد.

Geonet - Geotextille

نقش ژئونت و ژئوتکستایل :

 

لایه تخلیه کننده شیرابه به سیستم جمع آوری شیرابه

مواد زائد جامد - نمونه سوالات

 

1-تعداد کلیفرم در 100 میلی لیتر شیرابه چقدر است ؟

الف - 1000 عدد   ب- 100 عدد         ج- 000/000/100 عدد     د- 000/100  عدد

2-کدامیک از گزینه های زیر شامل  MSW نمی باشد ؟

الف- Residential and Commercial

ب-  Construction  and  Demolition

ج- Industrial  and  Agricultrul 

د- Institational waste   

3- waste   Demolition  یعنی :

الف- مواد زائد حجیم                         ب- مواد زائد شکسته ومستعمل

ج- مواد زائد حاصل از تخریب بناها        د- مواد زائد باغبانی که بطور مجزا جمع آوری شده اند

4- کدامیک از گزینه های زیر Noncombustible   می باشد ؟

الف- wood        ب- Paper        ج- metals        د- textiles

5- کدامیک از آزمایشات زیر شامل آنالیز تقریبی اجزاء قابل احتراق MSW نیست ؟

الف- درصد رطوبت    ب- مواد قابل احتراق فرار    ج- کربن ثابت وخاکستر      د- ازت مؤثر

6- دمای لازم جهت تعیین مواد قابل احتراق فرار در آنالیز تقریبی MSW چند است ؟

الف- 105 درجه سانتیگراد    ب- 550 درجه سانتیگراد       ج- 950 درجه سانتیگراد    د- 775 درجه سانتیگراد

7- کاربرد فرمول تصحیح شدۀ دولانگ در کدامیک از گزینه های زیر درست است ؟

الف- تعیین ارزش حرارتی زباله                                  ب- تعیین نقطۀ گداخت خاکستر

 ج- تعیین میزان نفوذپذیری مواد زائد فشرده شده             د- تعیین اندازه بعد مؤثر ذره

8- درجه حرارت گداخت برای تشکیل کلینکر از مواد زائد جامد چند است ؟

الف- 950 درجه سانتیگراد                           ب- 1200-1100 درجه سانتیگراد

ج- 105 درجه سانتیگراد                              د- 550 درجه سانتیگراد

9- عبارت تقطیر مخرب یا تقطیر تخریبی Destructive Distillatin مترادف کدامیک از گزینه های زیر است؟

الف-  Grinding         ب-  shredding          ج- Gasification          د- Pyrolysis

10- در معادله Nd=[H(1-W)-(t1+t2)]/Thcs ، W کدام گزینه را توصیف می نماید ؟

الف- رطوبت زباله                                              ب- ضریب خارج از مسیر

ج- زمان لازم برای هر سفر                                   د- زمان حمل زباله تا محل تخلیه

11- در مبحث مربوط به جمع آوری زباله در فرمول Nd= Vd/CF   ، Vd  کدام گزینه را توصیف می کند؟

الف- حجم میانگین کانتینرها                          ب- سرعت ماشین حمل زباله

ج- ضریب میانگین حجم مفید کانتینرها              د- متوسط میزان زباله جمع آوری شده در روز

12- در فرمول H= [(t1+t2)+Nd(Tscs)]/(1-W)  ، t2 عبارتست از :

الف- زمان لازم برای طی مسافت از محل تقریبی آخرین کانتینر تا گاراژ

ب- زمان مورد نیاز هفتگی با اعمال ضریب خارج از خط

ج- زمان تخلیه کانتینر

د- زمان لازم برای طی مسافت از گاراژ تا محل اولین کانتینر

13- اصطلاح Landfill Linear  عبارتست از :

الف- لایه ای از سلولهای کامل شده در یک لندفیل

ب- لایۀ پوشش نهایی لندفیل را گویند

ج- موادی که جهت جلوگیری از نشت شیرابه و حرکت گاز لندفیل در کف منطقه دفن قرار داده می شود

د- مراحلی که بعد از کامل شدن عملیات دفن برای انسداد و تعطیلی و حفظ و نگهداری انجام می گیرد

14- در لندفیل زمانی که پتانسیل اکسیداسیون و احیاء به 150- تا 300-  میلی ولت برسد چه اتفاقی می افتد؟

الف- نیترات وسولفات احیاء می گردد            ب- مواد مغذی شیرابه حذف می شود

ج- تولید گاز متان آغاز می شود                   د- تولید گازمتان متوقف و گاز Co2 افزایش می یابد

15- در کدام فاز از مراحل مختلف تولید گازهای محل دفن زباله ، BOD,COD و هدایت الکتریکی شیرابه افزایش می یابد ؟

الف – Initial adjustment Phase      ب- Transitin Phase

ج-   Acid Phase                              د- Maturation Phase

16- در کدام فاز از مراحل مختلف تولید گازهای محل دفن زباله ،شیرابه حاوی اسید فولیک و هیومیک می باشد؟

الف – Initial adjustment Phase      ب- Transitin Phase

ج-   Acid Phase                              د- Maturation Phase

17- در فرمول V=R/D(1-P/100)+Cv ، P  معرف کدامیک از گزینه های زیر است ؟

الف- درصد کاهش حجم زباله در اثر فشردگی             ب- جمعیت تحت پوشش

ج- فشار جزئی گاز که بصورت کسری بیان می شود      د- انرژی حرارتی بر حسی kj/kg

18- در لندفیلهای قدیمی نسبت BOD5/COD شیرابه زباله در چه محدوده ای است ؟

الف- 1- 5/0       ب- 6/0 -4/0    ج- 2/0- 05/0           د- 4/1 – 7/0

19- در چه نسبتی از BOD5/COD شیرابه زباله ، نشاندهنده این است که شیرابه به آسانی به روش بیولوژیکی تجزیه می شود ؟

الف- 1- 5/0       ب- 6/0 -4/0    ج- 2/0- 05/0           د- 4/1 – 7/0

20- محاسبۀ اندکس الکنو در چه بخشی از مدیریت مواد زائد جامد کاربرد دارد ؟

الف- تهیه کمپوست به روش Dano                        ب- محاسبۀ حجم زمین مورد نیاز دفن

ج- انتخاب زمین دفن برای جلوگیری از نشت شیرابه       د- محاسبۀ میزان نشت شیرابه از کف زمین لندفیل

21- کدامیک از گزینه های زیر جزء گازهای لندفیل نمی باشد ؟

الف-  CH4,CO2,NH3, H2S                      ب- CH4,SO2,SH2,NH3

ج-                                 CO2,Co,O2,N2 د-  NH3, SH2,CH4,H2

22-  LCRS در کدامیک از بخشهای مدیریت مواد زائد جامد کاربرد دارد ؟

الف- Hazardous Waste              ب- Composting

ج-    Landfill                              د-   Incineration

23- کارگرانی که در شرایط غیر بهداشتی نسبت به بازیافت پلاستیک اقدام می نمایند به کدامیک از بیماریهای زیر مبتلا می گردند ؟

الف- درماتیت          ب- آلرژی          ج- عفونتهای گوش و چشم           د- عفونتهای انگلی

24- کدامیک از گزینه های زیر در زمره Special  Waste     نمی باشد ؟

الف- White goods     ب- Bulky items   ج- Consumer electronics    د- Textiles

25-کدامیک از گزینه های زیر برای دفن مواد زائد ویژه بکار می رود؟

الف-  Monofill                            ب-  Sanitary Landfill

ج- Modified Landfill                د-Secure Landfill 

26- بازیابی فنل در مجتمع های پتروشیمی توسط کدام روش زیر صورت می گیرد ؟

الف- جذب سطحی توسط کربن فعال        ب- تقطیر    ج- استخراج توسط حلال      د- کریستالیزاسیون

27- تمام موارد زیر در زمره واحدهای عملیاتی سیستم های جمع آوری زباله می باشد ، به استثنای :

الف-  Pickup            ب-  Haul               ج-  at- site                   د- on rout

28- در معادلۀ BF=0/83-0/028LC  پارامتر BF  و LC به ترتیب نشان دهنده کدامیک از موارد زیر است ؟

الف- بخش غیر قابل تجزیۀ بیولوژیکی مواد آلی – لیگنینها          ب- بخش قابل تجزیۀ بیولوژیکی مواد آلی – لیگنینو سلولزها

ج- بخش غیر قابل تجزیۀ بیولوژیکی مواد آلی– لیگنینو سلولزها     د- بخش قابل تجزیه بیولوژیکی مواد آلی- لیگنینها

29- کدامیک از پوششهای زیر در لندفیل بیشتر از سایر موارد از نشت گاز به خارج جلوگیری می کند ؟

الف- Yard Waste Compost                               ب- MSW Compost

ج- Geosynthetic Clay Liner                            د- Clayey – silty Sand                  

30- بخش آلی MSW در فرایند کمپوست هوازی ، پس از تجزیه منجر به تولید کدام یک از موارد زیر نمی شود ؟

الف-  CO2           ب-  PO4-3              ج- SO4-2                  د- NO3

31- در مبحث “Collection systems” زمان صرف شده برای تعمیر کامیون حمل ، در کدام گزینه لحاظ شده است ؟

الف-  Off - rout            ب-  At- site                  ج- Haul                    د- Pick up

32- در کدام یک از روشهای زیر " تعیین نرخ تولید" دارای هزینه اجرایی بالا و وقت گیر است . اما تنها راه رسیدن به اطلاعات دقیق در مورد نرخ تولید زباله می باشد ؟

الف- آنالیز وزنی – حجمی     ب- شمارش کامیونهای حمل             ج- موازنه مواد               د- باسکول هر کامیون

33- کدامیک از گزینه های زیر در مبحث کمپوست از مواد مغذی اصلی معدنی مورد نیاز برای تجزیه بوسیله میکروارگانیسم ها به شمار می رود ؟

الف-  Mg ,Se,Mo            ب-  Cu , Al , Ni          ج-  Cl , K ,Fe        د- Co ,As , Ca  

34- کدامیک از عبارتهای زیر در خصوص شیرابه زباله با توجه به قدمت محلهای دفن زباله صادق است ؟

الف- زیر 2 سال نسبت BOD5/COD در شیرابه حدود 2/0 – 05/0 است

ب- بالای 10 سال نسبت BOD5/COD در شیرابه حدود 6/0 – 4/0 است .

ج- بالای 10 سال میزان PH شیرابه حدود 5/7 تا 6/6 است .

د- زیر 2 سال نسبت PH شیرابه حدود 5/4 تا 3 است .

35- در صورتی که مواد زائد جامد شهری بعنوان سوخت مورد استفاده قرار گیرد . مهمترین خواصی که باید شناخته شود شامل تمام موارد زیر است ، به استثنای :

الف-  Proximate analysis    ب- Energy content   ج- Fusing point of ash    د-  Trace elements

36- کدامیک از مواد زیر در زمره مواد Photodegradable  مطرح اند ؟

الف- Plastic          ب- Dust                  ج – Glass                د- Heavy metal  

37- کدامیک از مواد زیر در روش ورمی کمپوست توسط Eisenia fetida  قابل جذب است ؟

الف- پلاستیکی           ب-  جیوه                   ج- متان                    د- آهن

38- با استفاده از کدامیک از روابط زیر ارزش حرارتی خالص  H1 قابل محاسبه است ؟

الف-  H1= Hn-25(9H-W)                          ب- H1= 2Hn -25(9H-W)

ج-    H1= Hn-25(2H-W)                          د- H1= 2Hn – 25 (9H-2W)  

39- خاکستر زباله سوز بمنظور بازیافت به چه نسبتی با سیمان برای ساختمان سازی مخلوط می شود ؟

الف- بیش از 30% حجمی   ب- بیش از 30% وزنی       ج- کمتر از 30% حجمی        د- کمتر از 30% وزنی

40 – اصولی ترین روش بازیافت PET در کدام گزینه قرار دارد ؟

الف- تفکیک از مبداء و سپس شستشو       ب- تفکیک از مبداء و سپس ضدعفونی

ج- تفکیک از مبداء و سپس هوادهی         د- تفکیک از مبداء و سپس خرد نمودن و تبخیر

41- در کدامیک از سیستم های تولید کمپوست (فرایند تبدیل به کود) با استفاده  از استوانه های دوار افقی انجام می شود ؟

الف-  Heaps and windrows                    ب- Vertical flow reactors

ج-    Agitated bed                                  د- Dano Biostabilizer

42- در اماکن دفن زباله کدامیک از گازهای زیر به مقدار کمتری تولید می شود ؟

الف- CH4               ب- N2                  ج- CO2                 د- NH3

43- مجموع خاکستر فرار (Fly Ash)   و باقیمانده (Bottom Ash) ناشی از باقیمانده احتراق زباله (Combustion Residues )  در چه حدودی است ؟

الف- 10 %                     ب- 15 %                          ج- 20 %                           د- 25%

44- اختصار IWM کدام گزینه را توصیف می نماید ؟

الف- مدیریت مواد زائد شهری              ب- مدیریت جامع مواد زائد

ج- مدیریت بین المللی مواد زائد             د- مدیریت و پایش پسماندها

45-  در مدیریت مواد زائد جامد  Geomembrane به چه منظور مورد استفاده قرار می گیرد ؟

الف- غشاء نفوذپذیر بکار رفته برای حذف ذرات معلق شیرابه زباله در اماکن دفن

ب- غشای ناتراوای بکار رفته برای حذف شیرابه زباله در محل دفن

ج- نوعی مواد منعقد کننده به منظور تصفیه شیرابه زباله

د- غشای ناتراوای بکار رفته به منظور کنترل حرکت گاز و مایع در اماکن دفن زباله

46- سرویس جمع آوری Curb side معمولاً برای کدام گزینه صورت می گیرد ؟

الف- آپارتمانهای بلند     ب- آپارتمانهای خیلی بلند       ج- آپارتمانهای کوتاه         د- ویلاهای یک طبقه وسیع

47- کدامیک از موارد زیر مبین دمای لازم جهت تبدیل مواد زائد جامد به کلینکر است ؟

الف- دمای افروزش Fusing Point             ب- دمای احتراق Combustion Point

ج- دمای اشتعال Ignition Point                   د- ارزش حرارتی Heat Value

 

48- جهت تصحیح مقدار ارزش حرارتی ، تعیین و اعمال اثر کدام پارامتر الزامی است ؟

الف- خاکستر             ب- درصد فلزات         ج- مواد جامد فرار               د- درصد پلاستیک

49- کدام گزینه روش راکتوری (تند) کمپوست را توصیف می نماید ؟

الف-  Dano-Process           ب- Stack              ج- Pits                 د- Bark

50- اگر در یک شهر تصمیم به مجهز کردن سیستمهای ظرفشویی منازل به آشغال خرد کردن گرفته شود ، چه تاثیری بر توزیع نسبی اجزای متشکله مواد زائد نسبت به گذشته خواهد داشت ؟

الف- هیچ تغییر محسوسی ایجاد نخواهد شد           ب- نسبت اجزای غیر قابل احتراق افزایش می یابد

ج- نسبت مواد قابل احتراق افزایش می یابد            د- نسبت اجزای فلزی کاهش خواهد یافت

51- کدام یک از گزینه های دفع هم اکنون در حال آزمایش است ؟

الف-  Wet Oxidation    ب- High Temperature       ج-  Disposal at Sea       د- Hong – Feeding

52- توصیه EPA بر حذف Dioxin ها توسط دستگاههای زباله سوز تا چند درصد قابل قبول است ؟

الف- 99/99                ب- 99/89                     ج- 99/79                     د- 99/69

53- کدام یک از فرآیندهای زیر در مورد RDF مورد استفاده قرار می گیرد ؟

الف- سوزاندن           ب- دفن کردن                   ج- تلنبار در ساحل دریا                  د- ترکیب آب آهک

54- کدامیک از گزینه های زیر متناسب با خصوصیات زائدات PCBs است ؟

الف- غیر فرار و قابل حل در آب                  ب- فرار و قابل حل در آب

ج- غیر فرار و غیر قابل حل در آب               د- فقط فرار
55- کدام گزینه در گازهای خروجی کوره زباله سوز وجود ندارد ؟

الف- گاز کربنیک                 ب- بخار آب                    ج- متان                    د- اکسید گوگرد

56- TSS ، COD و TOC شیرابه زباله به ترتیب در چه محدوده ای می باشد ؟

الف- 2000-200 و 60000-3000 و 20000-1500   ب- 10000-1000 و 800-10 و 100-5

ج- 3000-200 و 30000-2000 و 10000-200       د- 40-5  و 1500-50  و 800-10

57- کدامیک از گزینه های زیر در تولید شیرابه در اماکن دفن زباله نقش ندارند ؟

الف- آبهای سطحی و زیرزمینی نفوذی به زباله        ب- آب موجود در لجنهای دفعی تصفیه خانه ها

ج- آب موجود در مواد پوشش دهنده                     د- آبی که در تشکیل گازهای محل دفن زباله نقش دارد

58- کدام میکروارگانیزم در تجزیه سلولز توانایی شاخصی دارد و در فرآیند کمپوست مورد استفاده قرار می گیرد ؟

الف- قارچ ها                    ب- باکتریها                  ج- جلبکها                     د- تک یاخته ای

59- رابطه دارسی در چه زمینه ای از مراحل دفع زباله مورد استفاده قرار می گیرد ؟

الف- در طراحی دستگاههای زباله سوز            ب- در طراحی اماکن دفن زباله

ج- در محاسبه مسائل اقتصادی زباله               د- در محاسبه آلودگی هوا ناشی از انتشار گاز متان

60- انجام عملیات بازیافت به ترتیب چه مقدار وزنی و حجمی بر حسب درصد از زباله را کاهش می دهد ؟

الف- 10 و 60                 ب- 23 و 40                  ج- 50 و 30                   د- 60 و 20               

61- اصطلاح Reuse در کدامیک از موارد زیر صادق است ؟

الف- کاربرد شیشه های خرد شده برای پنجره های ساختمانی           ب- استفاده از مقوا وکارتن برای جعبه های نگهداری کفش

ج- استفاده مجدد از بطریهای شیشه ای پر شده به فرم اولیه        د- کاربرد مواد آلی برای تولید بیوگاز                  

62- در فرمول ویژه قابلیت بازیافت در صورتیکه P<C< B> ، وضعیت درآمد چیست ؟

الف- درآمد نداشته و عملیات به ضرر است .              ب- درآمد بخوبی انجام شده و عملیات اقتصادی

ج- درآمد و هزینه هر دو مساوی است .                   د- درآمد منوط به بازیافت از مبداء تولید است .

63- اشتغال کارگران در بازیافت غیر بهداشتی پلاستیک چه بیماری ویژه ای را بوجود می آورد ؟

الف- دردهای مفصلی              ب- درماتیت                ج- تراخم                  د- میگرن

64- در مدیریت بازیافت ، کدامیک از مثالهای زیر ویژه مبحث reuse است ؟

الف- استفاده مجدد از بطریهای شیشه ای نوشابه                               ب- بازیافت کاغذ برای تولید کارتن

ج- استفاده مجدد از خرده شیشه برای تولید شیشه پنجره های ساختمان    د- بازیافت مواد پلاستیکی و تبدیل آنها به کیسه زباله

65-به نظر شما درصد کاهش آلودگی هوا وآب در بازیافت کاغذ در چه حدی است ؟

الف- برای آب 35% و هوا 74%                              ب- برای آب 5% و هوا 20%

ج- برای آب 10% و هوا 30%                                 د- برای آب 45% و هوا 50%

66- در فرمول R-C=P در صورتیکه C>P باشد ، چه اتفاقی در عملیات بازیافت بوجود می آید ؟

الف- بطور کلی بازیافت غیر اقتصادی بوده و متوقف خواهد شد .

ب- عمل سرمایه گذاری مقرون به صرفه بوده و جنبه های اقتصادی بخوبی مطرح می شود .

ج- هیچگونه تغییری در برنامه های بازیافت بوجود نمی آید .

د- برنامه های بهداشتی مورد سئوال قرار گرفته و بازیافت جایز نیست .

67- در صورتی که کاغذ روزنامه برای شانه های تخم مرغ بازیافت شود ، چه اصطلاحی مطرح می شود ؟

الف-  Primary Recycling                          ب- Secondary Recycling

ج- Reprocessing                                       د-  Recovery

68- در فرمول Q=Peck/d فاکتور e   مربوط به چیست؟

الف- نسبت خاک به فضای پر شده از زباله             ب- حجم مورد نظر در دفن بهداشتی

ج- دانسیته زباله                                             د- جمعیت مورد نظر

69- غلظت گازهای خروجی NOx از دودکش دستگاههای زباله سوز معمولاً در چه حدی است ؟

الف- 700-600 میلی گرم در متر مکعب                  ب- 600-500 میلی گرم در متر مکعب

ج- 400-100 میلی گرم در متر مکعب                     د- 80-30 میلی گرم در متر مکعب

70- برای محاسبه سیستم های جمع آوری زباله در فرمول h=a+bx  زمان رفت و برگشت کدامست ؟

الف-  h               ب-  bx                 ج- a                   د- x

71- قطر آخرین مرحله سرند در آزمایش دانه بندی زباله بایستی چند سانتیمتر باشد ؟

الف- 15                   ب- 10                          ج- 8                         د- 3

72- افزایش خاک اره یا تراشه چوب کمپوست در کدامیک از موارد زیر ضروری تر  است ؟

الف- مواد زائد صنعتی                ب- زباله های خانگی              ج- زباله رستورانها                د- مواد زائد کشاورزی

73- در صورتی که محل دفع زباله در فاصله دوری باشد استفاده از کدامیک از سیستم های جمع آوری زیر متناسب تر است ؟

الف- سیستم H.C.S--> بدون ایستگاه انتقال زباله  ب- سیستم S.C.S -- > با ایستگاه انتقال زباله

ج- سیستم H.C.S -- > با ایستگاه انتقال زباله       د- سیستم S.C.S -- > بدون ایستگاه انتقال زباله

74- در صورتی که مواد پلاستیکی داخل زباله باشد ، سوزاندن زباله در دستگاههای زباله سوز موجب افزایش کدامیک از گازهای زیر خواهد بود ؟

الف- متان             ب- اکسید کربن                 ج- رادون                     د- کلر

75- برای کنترل خاکستر فرار از زباله سوز کدام وسیله مناسب تر است ؟

الف- اسکرابر تر            ب- سیکلون                  ج- کیسه صافی                  د- الکترواستاتیک

76- در گازهای تولید شده از دستگاه پیرولیز میزان متان و CO در چه حدی است ؟

الف- متان در حدود 40 درصد و منوکسید کربن در حدود 10 درصد

ب- متان در حدود 30 درصد و منوکسید کربن در حدود 20 درصد

ج- متان در حدود 5 درصد و منوکسید کربن در حدود 40 درصد

د- متان در حدود 60 درصد و منوکسید کربن در حدود 5 درصد

77- در صورتی که مجموع اعداد اندکس الکنو 43 باشد شرایط برای دفن بهداشتی زباله چگونه است ؟

الف- شرایط نامتناسب     ب- شرایط بسیار بد        ج- شرایط عالی           د- شرایط بی تفاوت

78- برای انهدام تخم آسکاریس در طول پروسه کمپوست در دمای 50 درجه سانتیگراد به چه مدتی نیاز است؟

الف- 10 دقیقه           ب- 20 دقیقه             ج- 25 دقیقه           د- 45 دقیقه

79- دوره تناوب در کاربرد کمپوست برای باغات میوه چه مدتی است ؟

الف- 3-2 سال          ب- 4-3 سال            ج- 6-5 سال              د- 10 سال تمام

80- در فرمول R-C=P  میزان P که سود خالص مواد بازیافتی است بایستی در چه حدی باشد ؟

الف-  P>C             ب- P=C                  ج- P

81- استاندارد کیفیت کمپوست نهایی برای مواد آلی در چه حدی است ؟

الف- 10-5 گرم در 100 گرم نمونه                 ب- 20-10 گرم در 100 گرم نمونه

ج- 30-25 گرم در 100 گرم نمونه                  د-  40-30 گرم در 100 گرم نمونه

82- اصطلاح Reprocessing  در مسأله بازیافت به کدام یک از فرآیندهای زیر اطلاق می شود ؟

الف- فرآیند تهیه یک ماده دست دوم بصورت اولیه مثل تهیه بطری از خرده شیشه

ب- فرآیند تهیه یک ماده دست دوم بصورت اولیه مثل تهیه پارچه از کهنه و البسه

ج- فرآیند تغییر حالت یک ماده بصورت ماده ثانویه مثل تبدیل سلولز به الکل

د- فرآیند تغییر حالت چندین ماده بصورت مواد بازیافت مثل تولید کمپوست از زباله

83- در صورتی که رطوبت مواد اولیه کمپوست 80 درصد باشد در فرآیند کمپوست چه اتفاقی رخ می دهد ؟

الف- تجزیه کمپوست ناقص شده و در اثر فرآیند anaerobic کیفیت کمپوست مطلوب نخواهد شد .

ب- تجزیه کمپوست ناقص شده و در اثر فرآیند aerobic حجم کمپوست کاهش می یابد

ج- تجزیه کمپوست کاملاً به صورت اصولی انجام شده و کیفیت کمپوست مطلوب خواهد شد

د- تجزیه کمپوست کاملاً به صورت اصولی انجام شده لکن زمان پروسه به طول می انجامد .

84- استفاده از سیستم Rockinggrates در کدامیک از مباحث مدیریت زباله مطرح است ؟

الف- در مبحث زباله سوزی                                                      ب- در مبحث کمپوست

ج- در مبحث دفن بهداشتی زباله                                                د- در مبحث بازیافت و ارتباط با مشارکت های مردمی

85- مقیاس نقشه برای طراحی محل های دفن زباله به طور معمول در چه حدی است ؟

الف- در حدود 15000/1           ب- در حدود 1000/1           ج- در حدود 500/1            د- در حدود 150/1

86- به نظر شما مناسب ترین روش جمع آوری زباله در بافت قدیمی شهرهای کشور کدام است ؟

الف- روش استفاده از وانت    ب- روش کانتینرهای ثابت    ج- روش کانتینرهای متحرک        د- روش سمی تریلر

87- حرارت تولید شده در پروسه کمپوست از چه طریقی ایجاد می شود ؟

الف- از طریق انرژی آزاد شده حاصل از اکسیداسیون کربن آلی به دی اکسید کربن

ب- از طریق انرژی آزاد شده حاصل از فرآیند تولید متان

ج- از طریق انرژی آزاد شده حاصل از فرآیند تولید NOx

د- از طریق انرژی آزاد شده حاصل از فرآیند تولید SO2

88- به طریق تجربی محاسبه درصد کربن موجود در کمپوست با استفاده از کدام رابطه انجام می شود ؟

الف-   8/1/درصد خاکستر-100=درصد کربن     ب- 8/1/ درصد خاکستر *100= درصد کربن

ج- 8/2 / درصد خاکستر +100 = درصد کربن     د – 5/3 / درصد خاکستر – 100 = درصد کربن

89- در پروسه کمپوست مدت زمان و درجه حرارت مورد نیاز برای نابودی اشرشیا کلی در چه حدی است ؟

الف- 20-15 دقیقه و 60 درجه سانتیگراد                  ب- 40-30 دقیقه و 70 درجه سانتیگراد

ج- 60-50 دقیقه و 80 درجه سانتیگراد                     د- 80-70 دقیقه و 90 درجه سانتیگراد

90- در صورتی که تعداد کانتینرهای قابل تخلیه زباله در هفته معلوم باشد ، روزهای مورد نیاز استفاده از کدامیک از معادلات زیر محاسبه می شود ؟

الف- [(1-w)H]/TW=DW(phcs+s+a+bx)

ب- Phcs= DW(TW+s+a+bx)  

ج- DW= TW(phcs+s+a+bx)/ [(1-w)H] 

د- bx= DW(TW+s+a+bx) / [(w-1)H] 

91- در فرمول محاسبه فضای مورد نیاز در دفن بهداشتی زباله منظور از فاکتورهای Cv و R چیست ؟

الف- منظور از فاکتور Cv  خاک پوششی زباله و   R میزان زباله تولیدی هر نفر در سال است.

ب- منظور از فاکتور   Cv  فضای مورد نیاز و  R  سطح آب زیر زمینی است

ج- منظور از فاکتور Cv    فضای مورد نیاز و   R    مقدار زباله تولیدی در سال است

د- منظور از فاکتور  Cv  خاک پوششی  و R  سطح آب زیر زمینی محل دفن است

92- وجود فضولات حیوانی و انسانی در توده های کمپوست چه تاثیری در دفعات هم زدن دارد ؟

الف- هیچ گونه تاثیری در دفعات هم زدن ندارد       ب- دفعات هم زدن کمتری مورد نیاز است

ج- دفعات هم زدن بیشتری مورد نیاز است             د- با وجود اینگونه فضولات اصولاً نیازی به هم زدن مواد نیست

93- در کدام یک از مراحل مختلف پیرولیز با وجود کاتالیزوری با بستر ثابت ، گاز دی اکسید کربن ایجاد می شود ؟

الف- در مرحله چهارم        ب- در مرحله دوم           ج- در مرحله سوم        د- در مرحله اول

94- در فرآیند پیرولیز کدام یک از گازهای زیر با درصد بیشتری ایجاد می شود ؟

الف- CH4                  ب- CO                   ج-  CO2                     د- NO     

95- زباله های عفونی توسط چه کسی و به چند گروه طبقه بندی شده اند ؟

الف- 14 گروه توسط Waksman   طبقه بندی شده اند         ب- 12 گروه توسط Lieberman  طبقه بندی شده اند

ج- 10 گروه توسط Volta  طبقه بندی شده اند                    د- 8 گروه توسط Vogtman  طبقه بندی شده اند

96- در عملیات تصفیه بیوگاز جداسازی SH2  و CO2 با استفاده از کدامیک از موارد زیر انجام می شود ؟

الف- برای جداسازی CO2  از محلول آب آهک و برای SH2  از براده آهن استفاده می شود

ب- برای جداسازی  CO2   از ماسه نرم و آهک و برای SH2    از بخار آب استفاده می شود

ج- برای جداسازی CO2   از پودر کلسیم و برای  SH2  از پودر منیزیم استفاده می شود

د- برای جداسازی  CO2  از خاک رس و برای  SH2  از فسفات آلومینیم استفاده می شود

97- در قانون هنری غلظت گاز با استفاده از کدامیک از روابط زیر محاسبه می شود ؟

الف- KP=Cs             ب- Cs=KsP                 ج- P=CsKs                   د- Cs=KPs

98- قانون RECRA   در کدام کشور و به چه منظور تدوین گردیده است ؟

الف- این قانون در انگلیس به منظور بازیافت مواد پلاستیکی تدوین شده است

ب- این قانون در آمریکا به منظور جمع آوری ، بازیافت و دفع مواد زائد خطرناک تدوین شده است

ج- این قانون در فرانسه به منظور جمع آوری ، بازیافت و دفع مواد زائد خانگی تدوین شده است

د- این قانون در اتریش به منظور جمع آوری ، بازیافت و دفع زباله های بیمارستانی تدوین شده است

99- به نظر شما در زمینه ارزش حرارتی ، کدامیک از موارد زیر مقرون به صحت است ؟

الف- ارزش حرارتی زباله با کمبود رطوبت و کاهش پرت حرارتی کاهش می یابد

ب- ارزش حرارتی زباله با افزایش رطوبت و افزایش پرت حرارتی کم می شود

ج- ارزش حرارتی زباله با نبودن رطوبت و افزایش پرت حرارتی تغییری نمی یابد

د- ارزش حرارتی زباله با افزایش رطوبت و نبودن پرت حرارتی افزایش می یابد

100- در فرمول Q=Peck/d در صورتی که 25/1=e باشد فضای محل دفن زباله با چند قسمت خاک و چند قسمت زباله پر می شود ( منظور از فاکتور e نسبت خاک به فضای پر شده از زباله می باشد) ؟

الف- در این صورت یک قسمت خاک و یک قسمت زباله مورد نیاز است

ب- در این صورت فضای دفن زباله با یک قسمت خاک و چهار قسمت زباله پر می شود

ج- در این صورت فضای دفن زباله به طور کلی با زباله پر می شود

د- در این صورت فضای دفن زباله با یک قسمت خاک و پنج قسمت زباله پر می شود